Antoni Różański (1862 - 1934)

Aktor i reżyser teatralny.

Urodził się 10 czerwca 1862 w Guzowie (powiat błoński). Zmarł 26 września 1934 w Warszawie.

Debiutował prawdopodobnie w zespole Piotra Woźniakowskiego w Tarnowie w sezonie 1882/83 w roli Rafaela w spektaklu "Kobiety z kamienia". Przerwał wkrótce występy i pracował jako rolnik. Jesienią 1888 wrócił na scenę i występował zapewne w Łowiczu u Karola Kremskiego, potem u Józefa Szladera, w 1889 w warszawskich teatrach ogrodowych Promenada, w 1890 u Marii Filippi-Jóźwiakowskiej w Lublinie i Radomiu, w 1891 w zespole Kazimierza i Stanisława Sarnowskich w Łomży i Siedlcach oraz u Karola Kremskiego m.in. w Łowiczu, w 1893 u Ludwika Czystogórskiego w Radomiu oraz u Kazimierza i Stanisława Sarnowskich w Łowiczu. Zapewne należał też do innych zespołów: Jana Okońskiego, Mieczysława Krauzego, Anastazego Trapszy, Józefa Teksla, Juliana Grabińskiego, Łucjana Kościeleckiego, a Antoni Różański podobno przez pewien czas sam kierował zespołem.

Niektóre wiadomości z 1888-93 dotyczyć mogą innego aktora o tym nazwisku.

Od 1893 do 1906 występował stale w Łodzi, gdzie zdobył sobie popularność pracując również jako reżyser. Brał też udział w objazdach zespołu łódzkiego. Od maja 1906 występował w teatrze w Filharmonii w Warszawie, a od 10 lipca tego roku został zaangażowany do zespołu dramatu Warszawskich Teatrów Rządowych; występował w nim do 1926 (także po przekształceniu w Teatry Miejskie). Wyjeżdżał czasem na występy, m.in. w 1919 był w Radomiu w zespole Stanisława Knake-Zawadzkiego.

7 września 1924 obchodził w lokalu ZASP jubileusz czterdziestolecia pracy.

Przez krótki czas grał amantów i bohaterów, później role charakterystyczne, celując "w rolach szlagońskich i wojskowych" ("Almanach teatru bydgoskiego"). Wg Adama Grzymały-Siedleckiego "atletycznie zbudowany, z donośnym głosem, werwą jak burza niesiony, kwalifikował się do odtwarzania wszelkich figur krwistych, pełnych życia i siły".

Grzymała-Siedlecki podkreślał też jego wielką pracowitość i znakomitą pamięć, która pozwoliła mu grać i w późniejszym wieku, gdy miał osłabiony słuch. Ważniejsze role: Czerski ("Dzierżawca z Olesiowa"), Pasek ("Towarzysz pancerny"), Flambeau ("Orlątko"), Zagłoba ("Hajduczek"), Czepiec ("Wesele"), Major ("Pan Geldhab"), Dziad ("Sędziowie"), Wodnik ("Dzwon zatopiony"), Małowieski ("Uciekła mi przepióreczka").

Występował też w kilku filmach m. in.: „Sąd boży" w reż. Stanisława Knake-Zawadzkiego (1911), „Zemsta spoza grobu" w reż. Stanisława Sebela (1913), „Ziemia obiecana" w reż. Aleksandra Hertza i Zbigniewa Gniazdowskiego (1927), „Zew morza" w reż. Henryk Szaro (1927) i „Pan Tadeusz" w reż. Ryszarda Ordyńskiego (1928).

Był ojcem Czesława Różańskiego. Synem wicedyrektora cukrowni. Ukończył gimnazjum w Warszawie i kursy agronomiczne w Puławach.
26 września 1898 ożenił się z Wandą Świerczyńską.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego, E-teatr, FilmPolski

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
10 czerwca 2020

Książka tygodnia

Tajemnicze dziecko
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann)

Trailer tygodnia

Malta Festival Poznań ...
Michał Merczyński
Dziś ogłaszamy kolejne wydarzenia, kt...