Celina Klimczak (1916 - 1977)

Aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.

Urodziła się 30 maja 1916 w Krakowie. Zmarła 23 października 1977 w Łodzi.

Celina Maria Klimczak. Była córką Franciszka i Marii Klimczaków. W 1934 zdała w Krakowie maturę a w 1935 eksternistyczny egzamin aktorski. Zaangażowana do zespołu krakowskiego Teatru im. J. Słowackiego, w sezonie 1935/36 zagrała Lissę ("Stare wino szumi"), Nike spod Maratonu ("Noc listopadowa"), Zosię ("Krakowiacy i Górale"). Współpracowała też z T. Artystów Cricot: brała udział w przedstawieniu "Trójkąt i koło" wg "Niemego kanarka" (listopad 1937).

W sezonie 1937/38 występowała w Teatrze Objazdowym Samorządów Województwa Białostockiego z siedzibą w Grodnie (grała m.in. Alicję w "Jimie i Jill", Marylkę w "Pod zarządem przymusowym"), a w sezonie 1938/39 w objazdowym Teatrze Wołyńskim z siedzibą w Łucku.

Podczas okupacji niemieckiej mieszkała w Krakowie; brała prywatne lekcje gry aktorskiej u Juliusza Osterwy.

W 1945-47 należała do zespołu Teatru im. J. Słowackiego (od sezonu 1946/47 wspólnie z Starym Teatrem pod nazwą Miejskie Teatry Dramatyczne); grała tu m.in. Med ("Żeglarz"), "uchodziła za jedną ze zdolniejszych z młodego pokolenia" (W. Horzyca). Na sezon 1947/48 przeniosła się do Teatru Polskiego w Bydgoszczy (grała m.in. Ksantypę w "Obronie Ksantypy", Bertę w "Świerszczu za kominem"). W sezonie 1948/49 grała w Teatrze Ziemi Pomorskiej w Toruniu, m.in. Rainę ("Żołnierz i bohater"), Krystynę ("Kobieta we mgle"). W 1949-59 była w Teatrze Powszechnym w Łodzi; do najwybitniejszych jej ról w tym teatrze należały: Gabriela ("Rozbitki"), Liesel ("Niemcy"), Hanka ("Moralność pani Dulskiej"), tyt. w "Antygonie" J. Anouilha i w "Eugenii Grandet".

Po opuszczeniu Łodzi, w sezonie 1959/60 (do 31 XII) występowała w Teatrze Nowym w Zabrzu (grała "Marię Stuart" w dramacie Juliusza Słowackiego), a w 1961-64 (do 25 V) w Teatrze im. Siemaszkowej w Rzeszowie, gdzie zagrała swoje najciekawsze role, takie jak: Elwira ("Mąż i żona"), tytułowa w "Medei", Magdalena ("Pierścień wielkiej damy") i Matylda von Zahnd ("Fizycy"). O tej ostatniej roli pisał J. Maśliński, że była znakomita, zagrana "szlachetnymi środkami: doskonała naturalność i wiarygodność w ramach profesji lekarskiej, przewaga intelektualna nad otoczeniem, autentyczne przywiązanie do sióstr - współpracownic i jakaś nieuchwytna rezerwa myślowa, narastająca z biegiem sztuki. Ta psychologiczna (z dyskretnym zabarwieniem rodzajowości) linia roli dała konsekwentnie w finałowym wybuchu radość osobistego wyzwolenia. To stara panna - kaleka triumfowała intelektualnie piękniejąc przy tym jak dzieweczka".

W 1964 wróciła do Łodzi i do końca życia występowała w Teatrze Nowym. Najważniejsze jej role z tego okresu to: Kasandra ("Trojanki"), Jadwiga ("Wicek i Wacek"), Pani Dobrójska ("Śluby panieńskie"), Pani Dyndalska ("Damy i huzary"), Brygida ("Wygnańcy"), Lady Bracknell ("Brat marnotrawny"), Valentowa ("Operetka"), Ekermanowa ("Egzamin"). Grała też w filmach polskich: 1949 – „Za wami pójdą inni"; 1952 – „Pierwsze dni"; 1955 – „Kariera";
Wystąpiła w kilku spektaklach Teatru Telewizji.

Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1 października 1977). W lipcu 1977 otrzymała Honorową Odznakę Miasta Łodzi nadawaną przez Biuro Rady Narodowej Miasta Łodzi.

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
30 maja 2020
Portrety
Celina Klimczak

Książka tygodnia

Tajemnicze dziecko
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann)

Trailer tygodnia

Miłość do trzech pomar...
Zbigniew Głowacki