Conrad XIX i XXI-wieczny

"Ciemności" - reż. Monika Strzępka - Teatr im. Żeromskiego w Kielcach

Nawiązujący do opowiadania Josepha Conrada "Jądro ciemności" spektakl "Ciemności", z tekstem Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki, będzie miał premierę w sobotę, 13 stycznia, w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Przedstawienie jest wspólną produkcją kieleckiej sceny i warszawskiego Teatru IMKA.

Nowela Conrada to mroczna historia o XIX-wiecznym kolonializmie. Żeglarz Marlow opowiada o spotkaniu z Kurtzem - handlarzem w jednej z placówek w Kongo, który wykorzystał swoją pozycję i stworzył w odległej wiosce w dżungli quasi-państwo, gdzie okrutnie wyzyskiwał ludzi dla własnych korzyści. Na motywach "Jądra ciemności" kultowy antywojenny film "Czas Apokalipsy" nakręcił Francis Ford Coppola.

Jak powiedział dziennikarzom Demirski, jego tekst nie jest przeniesieniem noweli Conrada wprost na scenę. W przedstawieniu są dwa plany - XIX-wieczny i współczesny. - W pewnym sensie bohaterem przedstawienia jest "napięcie" między XIX-wiekiem, a współczesnością - wyjaśnił Demirski.

Dlatego w spektaklu pojawiają się podwójne role jego bohaterów - jest dwóch Marlowów i dwóch Kurtzów.

Wg dramaturga przedstawienie jest pytaniem o to, czy rzeczywiście mamy wpływ na świat oraz czy świadomość współczesnych ludzi różni się od XIX-wiecznej. - Czytając Conrada myśli się jakie straszne rzeczy działy się kiedyś, ale przecież podobne +ciemne rzeczy+ dzieją się teraz. To jest chyba też opowieść o tym, że czy zmieniają się systemy, czy rodzaj świadomości społecznej, to nie jesteśmy w stanie - jak u Gombrowicza - uratować tych wszystkich żuczków na plaży - powiedział Demirski.

Za scenografię i kostiumy w przedstawieniu odpowiada Arek Ślesiński, za muzykę - Tomasz Sierajewski, ruch sceniczny - Jarosław Staniek, a za światło i projekcje - Jakub Lech.

Produkcję spektaklu dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dramatopisarz Paweł Demirski (ur. 1979 r.) i reżyserka teatralna Monika Strzępka (ur. 1976 r.) są laureatami m. in. Paszportu "Polityki" (2011 r.), Gwarancji Kultury za spektakl "Bitwa Warszawska 1920" (2014 r.), indywidualnych nagród Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego "Boska Komedia" w Krakowie.

Józef Konrad Korzeniowski - znany jako Joseph Conrad - urodził się 3 grudnia 1857 r. w Berdyczowie, zmarł 3 sierpnia 1924 r. w Anglii. W wieku 17 lat w Marsylii zaciągnął się na francuski statek handlowy jako prosty marynarz. Później przeniósł się do marynarki brytyjskiej. Na morzu spędził w sumie 17 lat i dosłużył się patentu kapitańskiego marynarki brytyjskiej. Pływał głównie na żaglowcach. Pisał wyłącznie po angielsku. Pierwszą powieść "Szaleństwo Almayera" Conrad ogłosił mając 38 lat. W Polsce najbardziej znanym jego dziełem jest "Lord Jim", na świecie "Jądro ciemności".

W 2017 r. z 160. rocznicy urodzin pisarza, na mocy uchwały Sejmu RP w Polsce obchodzono Rok Josepha Conrada.

Katarzyna Bańcer
Materiał Teatru
13 stycznia 2018
Portrety
Monika Strzępka

Książka tygodnia

Słownik biograficzny teatru polskiego, tom III: 1910-2000
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk,
Praca zbiorowa

Trailer tygodnia