Coś się komuś zawaliło

"Pan Schuster kupuje ulicę" - reż. Tomasz Cymerman - Teatr Wybrzeże w Gdańsku

Jak nie robić teatru? Tak. Opinia postprapremierowa.

Jak to jest, że można boleśnie rozumieć podziałową rzeczywistość, dojmująco odczuwać ból egzystencjalny, nawet gardzić doktrynerskim spojrzeniem na kwestie kapitalistycznego egoizmu, podważać założenia koncepcji europejskiej wspólnoty i... nie powiedzieć niczego. Czego brakuje w wypowiedzi inteligentnego człowieka, który chce wpisać się w publiczny dialog międzykulturowy i wyszarpać uważność widza na swoje postprawdy? Brakuje dystansu. Tomasz Cymerman zagubił się na małej scenie Starej Apteki. Oddał pierwszeństwo sadzawce i utopił w niej sensy.

Prawda w teatrze jest najważniejsza. Niewydobyta - ginie szybko pod przykrywką formy. Sceniczny bałagan przerodził się w infantylny bełkot, co tylko rozbudowało formalność dramatu. Ogromna, "teleskopowa" czasza przypominała o rzeczywistości posthumanistycznej (albo kosmicznej), ale przygniotła swoją niefunkcjonalnością. Sadzawka okazała się dosłowna, więc symboli trzeba było szukać gdzie indziej, co było raczej rozpaczliwą próbą życzliwego spojrzenia na pracę reżysera. Aktorzy starali się nadać stosowną jakość tekstowi dzięki warsztatowi na wysokim poziomie, jednak nawet oni odbili się od niedoszacowanej koncepcji Cymermana.

Gra w Monopoly skończyła się zanim zaczęła, choć była tylko towarzyską gierką na długie popołudnie. Mam nadzieję, że reżyser "kupił" sobie ulicę i np. trzy hotele, bo z mojego punktu widzenia trudno będzie przekonać widzów do znaczących inwestycji. Tak jak musiało zawalić się osiedle Pruitt-Igoe zaprojektowane przez przywoływanego niegdysiejszego guru modernistycznej archiktektury, Le Corbusiera, tak gdzieś po drodze zawaliła się reżyserowi próba oddania totalnego upadku zjednoczonej Europy czy postępującego rozkładu humanizmu, humanitaryzmu, wartości rodzinnych i indywidualizmu.

Katarzyna Wysocka
Gazeta Świętojańska online
27 lipca 2019
Portrety
Tomasz Cymerman

Książka tygodnia

Złoty garnek i inne opowiadania
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann

Trailer tygodnia