Do zobaczenia w nowym sezonie

trochę klasyki plus nowa dramaturgia

Agnieszka Glińska wyreżyseruje "Sztukę bez tytułu" Czechowa, Jerzy Jarocki "Tango", Jan Klata "Ziemię obiecaną" Reymonta, a Krzysztof Warlikowski "Tramwaj zwany pożądaniem". Oto przewodnik po najważniejszych premierach sezonu

Miniony sezon artystyczny obfitował w świetne premiery. Dość wymienić: "T.E.O.R.E.M.A.T." Jarzyny w TR, "Personę. Tryptyk/Marilyn" Krystiana Lupy w Teatrze Dramatycznym, "Otella - wariacje na temat" w reżyserii Agaty Dudy-Gracz w łódzkim Jaraczu, czy "(A) pollonię" Warlikowskiego w Nowym Teatrze Nadchodzący sezon zapowiada się równie ciekawie. Teatr Narodowy zaczyna mocnym akcentem - głośną i długo oczekiwaną premierą "Tanga" Sławomira Mrożka w interpretacji Jerzego Jarockiego (premiera 29 października). W spektaklu zobaczymy m.in. Grażynę Szapołowską, Ewę Wiśniewską, Andrzeja Łapickiego oraz Jana Frycza. A w połowie grudnia na narodowej scenie "Balladyna" Juliusza Słowackiego w reżyserii Artura Tyszkiewicza z Jerzym Radziwiłowiczem.

Interesująco będzie w Dramatycznym. Najpierw Marcin Liber, jeden z założycieli niezależnego poznańskiego Teatru Usta Usta zmierzy się z "Wilkiem stepowym" Hessego. Premiera (3 października) otworzy nowy projekt w teatrze - Młodą Scenę. Krystian Lupa w kolejnej części tryptyku "Persona" zajmie się myślicielką chrześcijańską żydowskiego pochodzenia Simone Weil, szef Dramatycznego Paweł Miśkiewicz zapyta o współczesną figurę ojca w przedstawieniu "Lear. Król", a wybitny grecki reżyser Michael Marmarinos przygotuje przedstawienie "Warszawa. Plac Defilad". Będzie się działo także w Polonii. Krystyna Janda otwiera nową scenę w budynku kina Ochota. Pierwszą premierę Och-Teatru zaplanowano na przełom grudnia i stycznia. Będzie to dawno niewystawiana sztuka Maksyma Gorkiego "Wassa Żeleznowa" w reżyserii Andrzeja Wajdy. A w marcu przyszłego roku "Pana Jowialskiego" Fredry przygotuje Anna Polony. Tytułową rolę zagra Marian Opania, w spektaklu zobaczymy też Krzysztofa Globisza oraz Krystynę Jandę.

Z ofensywy nie rezygnuje Teatr Studio. Pierwszą premierą w nowym sezonie będzie "Nienasycenie" wg najsłynniejszej powieści Stanisława Ignacego Witkiewicza. Spektakl wyreżyseruje Tomasz Hynek (autor muzyki do przedstawień Marka Fiedora, m.in. "Baala", "Wyszedł z domu" czy "Bitwy pod Grunwaldem"), a zobaczymy w nim Ewę Błaszczyk, Mirosława Zbrojewicza i Wiesława Cichego. Pod koniec roku w Studio kolejna premiera - "Yermy" Federico Garcii Lorki w nowym przekładzie Carlosa Marrodana Casasa w interpretacji Wojtka Klemma, który w ubiegłym sezonie zrealizował "Piekarnię" Brechta w Starym Teatrze w Krakowie. Młoda reżyserka Anna Smolar zrealizuje też "Wieczór Trzech Króli" Szekspira z Agnieszką Grochowską w roli głównej, a Marek Fiedor znów zmierzy się z "Biesami" Dostojewskiego (w 2005 roku sięgnął po ten tekst w poznańskim Teatrze Polskim).

Fiedor otworzy też nowy sezon na Dużej Scenie Teatru Ateneum 7 października premierą "Mojej córeczki" Tadeusza Różewicza z Arturem Barcisiem w roli Ojca. Kolejne premiery w tym teatrze to: "Skiz" Zapolskiej w reżyserii Marii Spiss, m.in. z Haliną Łabonarską i Piotrem Fronczewskim, "Jesienin" w interpretacji Józefa Opalskiego oraz "Państwo Gołowlewowie" Michaiła Sałtykowa-Szczedrina w reżyserii Andrzeja Bubienia.

Nadchodzący sezon w Teatrze Współczesnym upłynie zaś pod znakiem jubileuszu 60-lecia. W ramach obchodów będziemy mieli okazję zobaczyć archiwalne fragmenty nagrań słynnych przedstawień, m. in.: "Kariera Artura Ui" Brechta z 1962 roku (z genialnym Tadeuszem Łomnickim), "Opera za trzy grosze" Brechta w reżyserii Konrada Swinarskiego czy wybitne "Trzy siostry" Czechowa w reżyserii Erwina Axera. Na ustach teatromanów z całej Polski będzie też z pewnością Agnieszka Glińska (autorka świetnej "Lekkomyślnej siostry" w Narodowym w ubiegłym sezonie), która we Współczesnym pracuje nad "Sztuką bez tytułu" Czechowa. W roli Płatonowa Borys Szyc.

W TR 2 października "Solaris" na postawie powieści Stanisława Lema przygotowuje Natalia Korczakowska. Zagrają m.in. Katarzyna Warnke, Cezary Kosiński oraz Adam Woronowicz. Jedną z najważniejszych premier zarówno Nowego Teatru, jak i nadchodzącego sezonu, będzie autorski projekt Krzysztofa Warlikowskiego na podstawie tekstu Tennessee Williamsa "Tramwaj zwany pożądaniem" (spektakl przygotowywany w koprodukcji z francuskim Theatre Odeon). W rolach głównych zobaczymy Isabelle Huppert oraz Andrzeja Chyrę. Polska premiera planowana jest na wiosnę.

W Teatrze Na Woli najważniejszą premierą (9 października) będzie najnowszy dramat Iwana Wyrypajewa "Lipiec" w reżyserii autora.

A co w nadchodzącym sezonie proponują teatry w Polsce? Na drugą ze scen narodowych - krakowskiego Starego Teatru - powraca Michał Borczuch. Reżyser wystawi (premiera 30 października na\' Scenie Kameralnej) "Wertera" wg powieści Johanna Wolfganga Goethego. Ciekawie zapowiada się też przewidziany na grudzień spektakl "Dwanaście stacji" Tomasza Różyckiego w interpretacji młodej czeskiej reżyserki Evy Rysovej.

Mocne premiery szykuje także Teatr Słowackiego. Na rozpoczęcie sezonu monodram w wykonaniu Andrzeja Seweryna "Wyobraźcie sobie" wg dramatów Szekspira w reżyserii Jerzego Klesyka (premiera: 26 września). Magdalena Piekorz zmierzy się z głośną sztuką Johna Osborne\'a "Miłość i gniew", a w połowie grudnia Maciej Wojtyszko wyreżyseruje "Paradoks o amorach, czyli Semiramida".

Szef Sceny Stu - Krzysztof Jasiński - w nowym sezonie pokaże "Sonatę Belzebuba" wg Witkiewicza oraz Szekspirowskiego "Króla Leara", w tytułowej roli Mariusz Saniternik, grają też m.in. Krzysztof Globisz i Anna Cieślak.

W Teatrze Polskim we Wrocławiu jedna z najgłośniejszych premier tego sezonu, czyli "Ziemia obiecana" Władysława Reymonta w interpretacji Jana Klaty (wcześniej realizował tu m.in. słynną "Sprawę Dantona", a w minionym sezonie "Szajbę"). W spektaklu zobaczymy m.in. Paulinę Chapko, Dominikę Figurską oraz Marcina Czarnika. Premiera odbędzie się 10 września w ramach Festiwalu Dialogu Czterech Kultur w Łodzi, we Wrocławiu spektakl można oglądać od 25 września.

Do Polskiego wraca też Monika Pęcikiewicz, która na Scenie Grzegorzewskiego pokaże "Sen nocy letniej" Szekspira (premiera w styczniu 2010 roku). Na afiszu Teatru Współczesnego we Wrocławiu w nadchodzącym sezonie pojawią się trzy nowe spektakle: zanim Michael Marmarinos pojedzie do Warszawy reżyserować wspomniane przedstawienie "Warszawa. Plac Defilad", w grudniu zmierzy się z dramatem Stanisława Wyspiańskiego "Akropolis"; w marcu 2010 "Pułapka" Różewicza w reżyserii Gabriela Gietzky\'ego, a w maju "Białe małżeństwo" w interpretacji Krystyny Meissner.

Także premiery łódzkiego Jaracza zapowiadają się interesująco. Na początek "Bramy raju" wg Jerzego Andrzejewskiego (premiera 12 i 13 września). Tekst o średniowiecznej krucjacie dziecięcej zwołanej przez pasterza Jakuba z Cloyes wyreżyseruje Małgorzata Bogajewska. W spektaklu grają m.in. Urszula Gryczewska, Kamil Maćkowiak oraz Andrzej Wichrowski, którego zobaczymy również w spektaklu "Nad" wg sztuki Mariusza Bielińskiego nagrodzonej Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną 2009. Spektakl, którego premiera planowana jest na 3 października, reżyseruje Waldemar Zawodziński. Przebojem powinien stać się też Gogolowski "Ożenek" w interpretacji Agaty Dudy-Gracz. Na Scenie Kameralnej zaś planowana jest "Śmierć Iwana Ilicza" Tołstoja w reżyserii Jacka Orłowskiego z m.in. Bronisławem Wrocławskim, a na Dużej Scenie Grzegorz Wiśniewski pokaże Czechowowskiego "Płatonowa". W obsadzie najlepsi aktorzy łódzkiej sceny z Gabrielą Muskała, Matyldą Paszczenko, Anną Sarną i Ireneuszem Czopem na czele.

O klasyce nie zapominają również w Teatrze Kochanowskiego w Opolu. Szef sceny Tomasz Konina 5 listopada pokaże "Idiotę" wg Dostojewskiego, a 10 dni później Krzysztof Garbaczewski zmierzy się z "Odyseją" Homera.

W poznańskim Teatrze Polskim reżyser Grigorij Lifanow wystawi "Mistrza i Małgorzatę" Bułhakowa. W tytułowych rolach Michał Kaleta oraz Aleksandra Bednarz (premiera: 15 października). W poznańskim Teatrze Nowym Janusz Wiśniewski przygotowuje "Patos jednorazowości ludzkiego istnienia" oparty na tekstach Słowackiego, Calderona i Krasińskiego. A w Teatrze Modrzejewskiej w Legnicy Jacek Głomb wyreżyseruje opowieść syberyjską Krzysztofa Kopki "Palę Rosję!" (premiera 17 września w ramach 2. Międzynarodowego Festiwalu Miasto).

W olsztyńskim Teatrze Jaracza szef Sceny Margines Giovanni Castellanos pokaże sztukę chorwackiej autorki Ivany Sajko (premiera 15 września). W październiku "Sanatorium pod Klepsydrą" na motywach twórczości Brunona Schulza reżyseruje Julia Wernio, a Szymon Kuśmider sięgnie po "Twórców obrazów" Enquista. Na grudzień zaś planowana jest premiera sztuki "Bóg" Wood\'ego Allena w reżyserii Macieja Sławińskiego.

Teatr Horzycy w Toruniu jako pierwszą premierę w tym sezonie proponuje czarną komedię "Kaleka z Inishmaan" w reżyserii dyrektor artystycznej teatru Iwony Kempy. Reżyserka po raz kolejny mierzy się z Martinem McDonahem, w 2002 roku z powodzeniem zrealizowała "Samotny zachód". Spektakl przez sześć sezonów nie schodził z repertuaru i cieszył się niesłabnącym powodzeniem. W październiku "Ostatnie kuszenie Billa Drummonda"" w reżyserii Marcina Wierzchowskiego, autora m.in. "Lubię być zabijana" w warszawskim Studio w ubiegłym sezonie. W Toruniu reżyserował wcześniej "Medeę" Eurypidesa i "Justynę" wg markiza de Sade\'a. Jego performing art "Ostatnie kuszenie..." to historia lidera kontrowersyjnej grupy muzycznej The KLF, który wraz z kolegą z zespołu spalił milion funtów przeciwko komercjalizacji rocka. W listopadzie Teatr Horzycy wraca do klasyki. "Dziką kaczkę" Ibsena wyreżyseruje Agnieszka Lipiec-Wróblewska. Na jubileuszową 20. edycję Festiwalu Kontakt reżyserka z belgijskiej Victorii - Lies Pauwels - laureatka grand prix Kontaktu 2005 za "White Star", pokaże swój najnowszy autorski projekt. Na zakończenie sezonu będziemy mieli okazję zobaczyć sztukę Michała Walczaka, która powstała w ramach konkursu na dramat inspirowany życiem i twórczością Jana Pawła II - "Człowiek z Bogiem w szafie" w reżyserii Piotra Kruszczyńskiego.

W bydgoskim Teatrze Polskim interesująco zapowiadają się dwie premiery: sztuki Artura Pałygi "V-ICD 10" oraz "Słowacki. Pięć dramatów" - spektaklu na podstawie tekstów Juliusza Słowackiego, który zrealizuje Paweł Wodziński.

Warto też zwrócić uwagę na najnowsze propozycje Teatru Śląskiego w Katowicach. 25 września na Scenie Kameralnej odbędzie się premiera napisanej przez Tomasza Mana (także reżysera spektaklu) na zamówienie teatru sztuki "Świat jest skandalem". Będzie to opowieść o Hansie Bellmerze, wybitnym artyście plastyku, surrealiście, urodzonym i wychowanym w Katowicach. A pierwszą premierą na Dużej Scenie będzie 21 listopada adaptacja powieści izraelskiego pisarza Aarona Appelfelda "Badenheim 1939" w reżyserii i adaptacji Piotra Szarszy.

Teatr Wybrzeże nowy sezon rozpoczyna już w najbliższy weekend (29 sierpnia). Pierwsza premiera to "Zmierzch bogów" według scenariusza filmu Luchina Viscontiego w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego. W spektaklu zobaczymy m.in. Ewę Dałkowską, aktorkę Nowego Teatru Krzysztofa Warlikowskiego oraz Mariusza Banaszewskiego z Narodowego. 4 września w gdańskim teatrze polska prapremiera sztuki Mariusa Mayenburga (autora m.in. "Ognia w głowie") "Kamień" w reżyserii Adama Nalepy. Dyrektor Adam Orzechowski sięgnie zaś po "Zawiszę Czarnego" Słowackiego. Spektakl zainauguruje nową scenę Teatru Wybrzeże - Salę Prób, będzie też częścią obchodów Roku Juliusza Słowackiego.

Teatr Współczesny w Szczecinie rozpocznie sezon spektaklem "Nocleg w Apeninach" Michała Zadary. Kolejne premiery to inscenizacje tekstów nowych - "Morze otwarte" Jakuba Roszkowskiego, docenione przez jury konkursu dramaturgicznego w Gdyni, oraz "Utwór o Matce i Ojczyźnie" Bożeny Keff - finalistki Nagrody Literackiej Nike. Czeka nas również prapremiera napisanego specjalnie dla Współczesnego dramatu "Migrena" Antoniny Grzegorzewskiej, który wyreżyseruje dyrektor teatru Anna Augustynowicz.

Trochę klasyki plus nowa dramaturgia - jednym słowem, w tym sezonie będzie w czym wybierać.

Agnieszka Michalak Dziennik
Dziennik
29 sierpnia 2009

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...