Fredrowskie obscenum. Czytanie sceniczne

"Piczomira, królowa Branlomanii" - reż. Michał Kmiecik - Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza na czytanie sceniczne tekstu Aleksandra Fredry "Piczomira, królowa Branlomanii", przygotowane przez Michała Kmiecika w ramach projektu "Fredro. Nikt mnie nie zna". Czytanie odbędzie się 18 grudnia 2014 roku (czwartek) o godzinie 19:00 w siedzibie Instytutu Teatralnego (ul. jazdów 1, Warszawa) i przygotowane jest wspólnie z Teatrem Polskim we Wrocławiu.

"Piczomirę", "dramat wszeteczny", najbardziej obsceniczny tekst polskiej kultury napisał młody hrabia Fredro dla swoich wojskowych kompanów. Przez lata dramat krążył w nieoficjalnym obiegu. Po raz pierwszy wydano go w 1920 roku jako "rękopis, w jednem, jedynem wydaniu, w pięciuset numerowanych egzemplarzach, z góry przez odbiorców prywatnych zamówionych" - jak głosiła inskrypcja wydawcy. Spazm lubieżności jest tu ściśle związany z doświadczeniem wojny jako centralnego mechanizmu patriarchalnej kultury, a także jako przeżycia granicznego, które nieodwracalnie zmienia stosunek do ciała. A jeśli dziś przeczytać Fredrowskie obscenum? Czy nadal będzie dla nas tylko - jak chciał Stanisław Pigoń - "potarganym i zaśmieconym zwitkiem koziej sierści"?"Oscar Wilde powiedział, że we wszystkim na tym świecie tak naprawdę chodzi o seks. Tylko nie w seksie. W seksie chodzi o władzę. W "Piczomirze" z kolei chodzi o jedno i drugie, a proporcje nie są wcale takie zachwiane, jakby się mogło wydawać na pierwszy rzut oka." (Michał Kmiecik)

Aleksander Fredro "Piczomira, królowa Branlomanii" Tragedia w 3 aktach reżyseria: Michał Kmiecik obsada: aktorzy Teatru Polskiego we Wrocławiu - Jakub Giel, Anna Ilczuk, Andrzej Kłak, Igor Kujawski, Dagmara Mrowiec, Michał Mrozek, Michał Opaliński, Janka Woźnicka produkcja: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Teatr Polski we Wrocławiu

Teatr Polski we Wrocławiu planuje przygotowanie premiery na podstawie grudniowego czytania zorganizowanego w ramach projektu FREDRO. NIKT MNIE NIE ZNA.

FREDRO. NIKT MNIE NIE ZNA Trudno o bardziej klasycznego pisarza teatralnego niż Aleksander Fredro. Gdy zaczyna się dyskusja o współczesnym teatrze, wcześniej czy później ktoś wypowie tęsknotę za jego starymi, dobrymi komediami, które bawią i uczą, są skarbcem polskości, a pięknem języka i siłą konwencji chronią to, co najlepsze w rodzimej tradycji teatralnej.

Trudno o klasycznego pisarza teatralnego mniej znanego niż Aleksander Fredro. Ile z czterdziestu tytułów jego komedii potrafimy dziś wymienić, nie sięgając po zakurzone tomy dzieł zebranych? Tymczasem nieznane teksty teatralnego "dziadka narodowego", który przez lata miał nas ratować - jak chciał Stanisław Koźmian - przed zbiorową melancholią, przynoszą radykalnie ambiwalentny obraz świata. Idylliczna kraina ojców, przestrzeń szlacheckiego dworku jako matecznika kulturowej i narodowej tożsamości Polaków, jest w twórczości Fredry konstruktem nader złożonym, w którym zobaczyć można tyleż chęć wzmocnienia i ocalenia formacji szlacheckiego narodu, co zapowiedź jej fiaska. Jest to świat, który ujawnia się w szczelinie między tym, co oczekiwane, a tym, co doświadczane, między pożądanym, fantazmatycznym ideałem, a nieznośnym deficytem spełnienia. Fredro konsekwentnie uderza w puste mity: życiowej mądrości ojców, szumnej, choć idealistycznej młodości synów, kobiecej uczuciowości. Często z szokującą brutalnością ujawnia prawa patriarchatu jako rządu ojców - w tym świecie często nieudolne i pokraczne -nieustannie zagrożone synowskim mordem symbolicznym i kobiecym podstępem, tą jakże skuteczną "bronią słabych". Z przenikliwością śledzi stosunki ekonomiczne szlacheckiego dworku i obnaża ich zadziwiające podobieństwa ze światem wczesnego kapitalizmu, zamazując stanowe różnice. Choć w całej swojej twórczości Fredro pozostaje wierny komedii i zgodnie z regułami gatunku niezmiennie oferuje wartką intrygę i szczęśliwe zakończenia, pod tymi konwencjonalnymi rozwiązaniami nader często rozgrywa niepokojące, a nawet odstręczające widowisko.

Cykl czytań scenicznych jest kolejnym krokiem - po zorganizowanej w Instytucie Teatralnym w grudniu 2013 roku konferencji naukowej - na drodze do wyjścia poza zaklęty krąg Fredrowskich arcydzieł. Mamy przekonanie, że to najlepszy sposób, by w praktyce sprawdzić, jakie są warunki skuteczności scenicznej tych tekstów. By wypróbować, czy i jak dziś można na scenie uruchomić maszynerię Fredrowskich komedii.

***

program:

18 grudnia 2014, godzina 19:00 "Piczomira", reż. Michał Kmiecik

15 stycznia 2015, godzina 19:00 "Dożywocie", reż. Ewelina Marciniak

12 lutego 2015, godzina 19:00 "Brytan-Bryś", reż. Paweł Passini

12 marca 2015, godzina 19:00 "Nowy Don Kichot", reż. Bartek Frąckowiak

16 kwietnia 2015, godzina 19:00 "Pan Jowialski", reż. Wojtek Klemm

14 maja 2015, godzina 19:00 "Rewolwer", reż. Barbara Wysocka

18 czerwca 2015, godzina 19:00 "Ciotunia", reż. Weronika Szczawińska

Czytania odbywają się w siedzibie Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego (ul. Jazdów 1, Warszawa). Wstęp na czytania jest wolny, rezerwacje miejsc: bilety@instytut-teatralny.pl, 22 501 70 02.

(-)
Instytut Teatralny
15 grudnia 2014

Książka tygodnia

Historia męskości
Wydawnictwo słowo/obraz terytoria Sp. z o.o.
Praca zbiorowa

Trailer tygodnia