Henryk Chmielewski (1923 - 2021)

Grafik, rysownik, publicysta, twórca komiksów.

Urodził się 7 czerwca 1923 w Warszawie. Zmarł 22 stycznia 2021 w Warszawie.

W latach 1930–1936 uczęszczał do Publicznej Szkoły Powszechnej nr 3 przy ul. Rybaki 32. W 1936 rozpoczął naukę w prywatnym męskim Gimnazjum im. Stefana Żeromskiego Towarzystwa Przyjaciół Polskich Szkół Średnich przy ul. Marszałkowskiej 150. Był członkiem 70. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej.

W marcu 1943 złożył przysięgę i został żołnierzem Armii Krajowej. Otrzymał pseudonim „Jupiter". We wrześniu 1943 rozpoczął naukę w nowo uruchomionej Państwowej Szkole Budownictwa.

W czasie powstania warszawskiego był żołnierzem w stopniu starszego strzelca w szeregach 7 pułku piechoty AK „Garłuch". W dniach 1 i 2 sierpnia 1944 część żołnierzy „Garłucha" poległa lub została wzięta do niewoli (w tym 1 sierpnia Henryk Chmielewski).

Z powodu zniszczenia lewobrzeżnej Warszawy, w 1945 zamieszkał przy ul. Nawrot 8 m. 15 w Łodzi. W marcu 1945 rozpoczął pracę w Centralnym Zarządzie Przemysłu Włókienniczego jako kreślarz w Wydziale Technicznym oraz rozpoczął naukę w drugiej klasie licealnej prywatnego Gimnazjum im. Duczymińskiego. W lipcu 1945 został powołany do wojska.

Karierę graficzną rozpoczął w wojsku, od opieki nad gazetką. Po przejściu do cywila w sierpniu 1947 pracował jako rysownik, początkowo w „Świecie Przygód", następnie w „Świecie Młodych".

W latach 1950–1956 studiował na Akademii Sztuk Plastycznych w Warszawie na Wydziale Grafiki. Był autorem kontynuacji serii komiksowej „Sierżant King z królewskiej konnicy" (1947) oraz komiksów własnego pomysłu „Półrocze bumelanta" (1951) i „Witek sprytek" (1955–1956).

Szerzej znany z bardzo popularnej, ukazującej się od 1957, serii komiksów „Tytus, Romek i A'Tomek", która rozeszła się łącznie w wielomilionowym nakładzie. Przez wiele lat pracował w czasopiśmie „Świat Młodych", w którym publikował kolejne odcinki.

W latach 1989–1990 powstały dwa dziesięciominutowe odcinki serialu animowanego pt. „Narodziny Tytusa" oraz „Edukacja". Dwanaście lat później na podstawie scenariusza „onionego w drodze konkursu powstał pełnometrażowy film animowany „Tytus, Romek i A'Tomek wśród złodziei marzeń". Do maja 2010 ukazało się 31 części serii komiksów „Tytus, Romek i A'Tomek" oraz książki „W odwiedziny do rodziny." Napisał też autobiografię „Urodziłem się w Barbakanie" (1999) oraz jej kontynuacje, „Tytus zlustrowany" (2007) i „Tarabanie w Barbakanie" (2013).
Jest również autorem ilustracji do książki Barbary Tylickiej „Generał Ciupinek".

W styczniu 2005 premierę miała gra komputerowa „Tytus, Romek i A'Tomek – Armia zbuntowanych robotów".
W 2009 Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczki pocztowe z Tytusem, Romkiem i A'Tomkiem, a także kolekcjonerską kopertę FDC.
Pod koniec 2010 wydawnictwo Agora wydało słuchowisko CD na podstawie XIII księgi przygód „Tytusa, Romka i A'Tomka" – „Wyprawa na wyspy nonsensu" – z dołączoną książeczką z rysunkami Papcia Chmiela, a Poczta Polska wydała w wersji limitowanej kalendarz na rok 2011 – 4 pory uśmiechu z ilustracjami narysowanymi m.in. przez Chmielewskiego.
W maju 2011 została wydana książka autorstwa Chmielewskiego pt. „Witek sprytek i inne opowieści".
W 2015 wydawnictwo Egmont wydało grę planszową „Tytus, Romek i A'Tomek", a wydawnictwo Prószyński i spółka – komiks „Elemelementarz".

Jego ojcem był Józef Chmielewski (1879–1944), a matką Antonina z d. Mikonowicz (1884–1974). Miał dwie siostry: Wacławę (Ogrodowczyk 1910–1997) i Stanisławę (Ostrowską 1912–1975).
W latach 1949–1974 (rozwód) był żonaty z Anną z domu Śliwińską, z którą miał dwójkę dzieci. Jego syn, Artur Bartłomiej Chmielewski, jest pracownikiem Jet Propulsion Laboratory. Córka, Monique Lehman, jest artystką i twórczynią gobelinów.

Pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Bródnowskim.

Odznaczenia i nagrody:
1957 - Srebrny Krzyż Zasługi (1957)
Krzyż Armii Krajowej
1973 - Order Uśmiechu
1978 - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978)
1983 - Warszawski Krzyż Powstańczy (1983)
2007 - Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2007)
2009 - Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
2011 - Złoty Łukowski Niedźwiedź
2019 - Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości
2019 - Nagroda „Zasłużony dla komiksu polskiego"
2020 - Order Orła Białego (pośmiertnie)
- Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny"
- Odznaka pamiątkowa Akcji „Burza"
- Srebrny Krzyż „Za Zasługi dla ZHP"
- Odznaka Zasłużony dla Warszawy (2013)

Upamiętnienia:
2021 - Ulica Papcia Chmiela w Słubicach.

Oprac. RK
Dziennik Teatralny
7 czerwca 2022

Książka tygodnia

Czas zdrajców
Społeczny Instytut Wydawniczy Znak
Marek Krajewski

Trailer tygodnia