I przebrzmiały ostatnie akordy

25. Bydgoski Festiwal Operowy, Bydgoszcz - 21 kwietnia – 5 maja 2018

25. Bydgoski Festiwal Operowy zaprezentował publiczności bardzo zróżnicowany repertuar. Taniec klasyczny i współczesny. Operę komiczną i historyczną. Barokową operę balet oraz dramat muzyczny. Musical. Do Bydgoszczy przyjechali artyści światowego formatu. Natomiast wszystkie te spektakle łączyło wiele. Wysoki poziom artystyczny, zachwycające głosy, przepiękna muzyka, techniki baletowe, interesujące pomysły scenograficzne, kostiumy spod kroju i igły mistrzów, magiczna reżyseria świateł.

Ale i tematyka była wspólna. Okazuje się, że dla reżyserów, choreografów ważne są we współczesnym świecie wszelkie postawy i działania mające na celu utrzymanie pokoju, i tego między narodami, i tego we własnym domu. Ukazanie destrukcyjnej siły nienawiści i nietolerancji. Ważne jest porozumienie i zrozumienie, tolerancja oraz nasze korzenie. Zrozumienie drugiego człowieka. Niewykorzystywanie siły wobec istoty słabszej. W tle pobrzmiewał też zachwyt wobec przyrody i jej miejsca w życiu ludzi.

Podobnie jak podczas ubiegłorocznego festiwalu organizatorzy najpotężniejsze działo wytoczyli na scenę w jego finale, urastającego do miana wydarzenia artystycznego XXV Bydgoskiego Festiwalu Operowego. Znakomity niemiecki „National Theater" w Mannheim zaprezentował dramat muzyczny „Herkules" Georga Friedricha Händla, z librettem Thomasa Broughtona, na podstawie Sofoklesa i Owidiusza, pod muzycznym kierownictwem Bernarda Forcka, w inscenizacji, scenografii i kostiumach Nigela Lowery. Z artystami operowymi tej miary co Reuben Willcox w partii Herkulesa, Mary-Ellen Nesi jako Dejanira, Kornelia Zink jako Jole, Dawid Lee Jako Hyllus, Anna Hybiner jako Licha i Philipp Alexander Mehr w roli Kapłana. Zdaniem współczesnych krytyków „Hercules" jest „najpiękniejszym z klejnotów w Händlowskiej koronie, szczytem teatru muzycznego".

Reżyseria

Linda Keprtova - opera Bedricha Smetany „Pocałunek" Narodowy Teatr w Brnie Opera im. Janacka – za nowoczesne zinterpretowanie dzieła i osadzenie go we współczesnej problematyce społecznej oraz za sceniczną wizję pełną symboliki.

Olivier Lexa - opera/balet „Nais" Jean-Philippe Rameau, orkiestra barkowa "Il Giardino D"Amore", soliści, chór, balet – za ciekawą interpretację wersji semi stage.

Scenografia

Diana Marszałek - za wyobrażeniową architekturę wytwarzającą na scenie klimat adekwatny dla zdarzeń w balecie „Romeo i Julia" w choreografii Paula Chalmera, Opera Nova Bydgoszcz.
Eva Jiřikovska – za ponadczasowość kodów obyczajowych, kulturalnych i społecznych w operze „Pocałunek" Bedricha Smetany, Narodowy Teatr w Brnie Opera im. Janacka.

Kostiumy

Agata Uchman - balet „Romeo i Julia" Paula Chalmera, Opera Nova, Bydgoszcz - za wierność stylowi epoki, za oszałamiającą urodę plastyczną oraz za zharmonizowanie rodzaju stroju z cechami charakterystycznymi postaci.

Charlotte Østergaard – „Czarny diament" w choreografii Tima Rushtona, Duński Teatr Tańca, Dania - za konstruowanie krojem i materią kostiumów przestrzeni scenicznej oraz wyposażenie ich w język przemawiający do widza.

Choreografia

Paul Chalmer – „Romeo i Julia" - za poetycką choreograficznie wizję Romea i Julii w kontekście rodziny i społeczności oraz za interesujące rozwiązania numerów solowych i grupowych tancerzy.

Tim Rushton - „Czarny diament", Duński Teatr Tańca z Danii – za stworzenie mrocznej, dynamicznej i porywającej widzów futurystyczną podróż do serc i umysłów ludzkich oraz za połączenie tańca klasycznego z współczesnym.

Najciekawsze głosy kobiece

Natalia Kawałek - jako nimfa Nais w operze/balecie „Nais" Jeana-Philippe Rameau, „Il Giardino D'Amore" – za wysokiej klasy zdolności wokalne i aktorskie oraz za fenomenalne i precyzyjne brzmienie mezzosopranowe.

Gabriela Georgieva jako Jarosławna w operze „Kniaź Igor" Aleksandra Borodina, Opera i Balet w Sofii, Bułgaria, za urzekające brzmienie swego sopranu dramatycznego i za prowadzenie go niezwykle precyzyjnie pod względem technicznym.

Najciekawsze głosy męskie

Stanisław Trifonov - w roli Kniazia Igora, opera „Kniaź Igor" Aleksandra Borodina, „Opera i Balet" w Sofii, Bułgaria – za bogatą kolorystykę niskobrzmiącego basu-barytonu w kreowaniu tytułowej postaci.

Aleš Briscein za rolę Lukasa w operze „Pocałunek" Bedricha Smetany, Narodowy Teatr w Brnie Opera im. Janacka za pełen zróżnicowanych emocji tembr głosu oscylujący pomiędzy brzmieniem tenoru lirycznego a dramatycznego.

Osobowość artystyczna

Justyna Szafran - za rolę Milady w musicalu „Trzej muszkieterowie" Konrada Imieli, Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu – za wykreowanie interesującej w swym zróżnicowaniu psychologicznym postaci scenicznej oraz za wyjątkowo piękną urodę i techniczny potencjał głosu.

Luca Marazia - za kreacje w „Czarnym diamencie", Duński Teatr Tańca, Dania – za zindywidualizowane partie solowe i zespołowe, za perfekcyjne możliwości warsztatowe oraz za dynamikę i witalność w tańcu.

Duety sceniczne

Natalia Ścibak w roli Julii oraz Paweł Nowicki jako Romeo w balecie „Romeo i Julia" Paula Chalmera, Opera Nova Bydgoszcz – za doskonałe warunki techniczne, wyczucie harmonii oraz za wykreowanie zróżnicowanych emocji; za stworzenie klimatu romantyki i czystości uczuć wobec drugiego człowieka.

Gabriela Georgieva jako Jarosławna i Stanisław Trifonov w roli kniazia Igora, opera „Kniaź Igor" Aleksandra Borodina, „Opera i Balet" w Sofii, Bułgaria – za wykreowanie postaw łączących związek małżeński oparty na zaufaniu, poszanowaniu i wierności oraz za idealne zharmonizowanie głosów w klimacie wyrażającym najintymniejsze emocje.

Rola drugoplanowa:

Krzysztof Górski w roli Merkucja w balecie „Romeo i Julia" Paula Chalmera, Opera Nova Bydgoszcz – za doskonały warsztat, którym wykreował wyrazistą postać oraz za zmysł komediowy.

Marta Reichelová jako Barče, w operze „Pocałunek" Bedricha Smetany, Narodowy Teatr w Brnie Opera im. Janacka – za znakomity warsztat aktorski oraz za swobodne i krystaliczne operowanie głosem.

Dyrygenci, kierownictwo muzyczne

Maciej Figas – za kierownictwo muzyczne oraz za prowadzenie Orkiestry Opera Nova w balecie „Romeo i Julia" Sergiusza Prokofieva, w choreografii Paula Chalmera - za wydobycie emocjonalności muzycznej, za płynność i łagodność brzmienia linii melodycznej oraz za zmienną dynamikę obrazującą tragedię Romea i Julii.

Volodymyr Kozhukhar - za sprawowanie opieki muzycznej oraz poprowadzenie Orkiestry Opera i Balet w Sofii (Bułgaria) w operze „Kniaź Igor" Aleksandra Borodina – za zaakcentowanie motywów muzyki cerkiewnej, za podsycanie temperatury melodii detalami orientalnymi.

Stefan Plewniak – za poprowadzenie Orkiestry „Il Giardino D'Amore" w operze/balecie „Nais" Jeana-Philippe Rameau – za stworzenie kontrastu pomiędzy wysokim a niskim rejestrem, za wykreowanie barokowego klimatu porywającego widzów oraz za przypomnienie instrumentów typowych dla epoki baroku.

Reżyseria świateł

Jacob Bjerregaard – za wirtuozerię świateł w spektaklu „Czarny diament" i „Kreda" Duńskiego Teatru Tańca z Danii – za tworzenie na scenie przestrzenności oraz za konstruowanie klimatu zróżnicowanych emocji tancerzy.

Maciej Igielski – za operowanie światłem w balecie „Romeo i Julia" Sergiusza Prokofieva, Opera Nova Bydgoszcz oraz w operze/balecie „Nais" Jeana-Philippe Rameau „Il Giardino D'Amore" – za stworzenie kolorytów będących ilustracjami światów przedstawionych na scenie.

Balet

"Tańce połowieckie" w operze "Kniaź Igor" Aleksandra Borodina, "Opera i Balet" w Sofii, Bułgaria – za zmysł orientalny w wykonaniu, doskonałe warunki techniczne i stworzenie malowniczego obrazu pełnego egzotyki.

Balet Opery Nova w Bydgoszczy w operze/balecie „Nais" Jeana-Philippe Rameau, „Il Giardino D'Amore" – za stworzenie baletowych etiud w pełnym artystycznym scaleniu z muzyką i chórem.

Chór

Chór w operze „Pocałunek" Bedricha Smetany, Narodowy Teatr w Brnie Opera im. Janacka – za wykreowanie głosami w spektaklu nastroju, za oddanie emocjonalnej narracji zdarzeń scenicznych oraz za doskonały aparat wykonawczy.

Chór w operze/balecie „Nais" Jeana-Philippe Rameau, „Il Giardino D'Amore" – za niezwykle zharmonizowane zespołowe brzmienie oraz wyodrębnione partie głosowe oddające ducha śpiewów barokowych.

Projekcje multimedialne

Adam Nyk – Opera-balet „Nais" Jeana Philippe Rameau, „Il Giardino d'Amore" pod dyrekcją Stefana Plewniaka - za stworzenie ułamkowych, cząstkowych form i barw tworzących fraktale uosabiające makro i mikro-kosmos oraz świat Człowieka i Natury.

Efekty specjalne

Sylwester Zawadzki - za widowiskowe sceny pojedynków w balecie „Romeo i Julia" Opera Nova w Bydgoszczy oraz w musicalu „Trzej muszkieterowie" w reżyserii Konrada Imieli, Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu.


Kto publiczność zachwycił swym głosem, a kto zatańczył najpiękniej? Która scenografia rozbudzała wyobraźnię? Kto zaprojektował najciekawsze kostiumy? Zapewne, każdy widz zabrał z festiwalu to, co wywarło na nim największe wrażenie, a Dziennik Teatralny przedstawił najciekawsze zjawiska artystyczne tegorocznej edycji.

Ilona Słojewska
Dziennik Teatralny Bydgoszcz
8 maja 2018

Książka tygodnia

Słownik miejsc wyobrażonych
Państwowy Instytut Wydawniczy
Alberto Manguel, Gianni Guadalupi

Trailer tygodnia