Jan Szurmiej (1946)

Aktor teatralny, telewizyjny i filmowy, reżyser teatralny, inscenizator i choreograf, znawca kultury żydowskiej.

Urodził się 27 czerwca 1946 w Jaworze.

Syn aktora i reżysera Szymona Szurmieja (1923–2014) i tancerki i choreografki Aidy z domu Szaszkina (1925-2005); brat Leny (ur. 1947), Małgorzaty (ur. 1956) i Dawida (ur. 1985).

Absolwent Studia Aktorskiego przy Teatrze Żydowskim, aktor Teatru Żydowskiego w latach 1971–1991. Dyrektor naczelny i artystyczny teatrów muzycznych: Capitol we Wrocławiu i Roma w Warszawie w latach 1991-1995. Odtwórca takich ról jak m.in.: Hunon w „Dybuku", Happy w „Śmierci komiwojażera", Benia Krzyk w „Zmierzchu", Christian Hortkopf w „Jakubie i Ezawie".

Od wielu lat współpracuje z teatrami w Polsce i zagranicą jako reżyser, inscenizator i choreograf. Ma w dorobku ponad 100 realizacji reżyserskich, m.in. takich przedstawień, jak: „Sztukmistrz z Lublina", „Wielka woda", „Zorba". W Teatrze Żydowskim wyreżyserował spektakle: „Skrzypek na dachu" (2002), „Straszna gospoda" (2007) oraz „Ach! Odessa-Mama...".

Zagrał w wielu filmach i serialach, m.in. w: „Sanatorium pod klepsydrą" Wojciecha Hasa, „Dybuku" Stefana Szlachtycza, „Austerii" Jerzego Kawalerowicza, „Królewskich snach" Grzegorza Warchoła, „Szulerze" Adka Drabińskiego, „Facetach do wzięcia" Janusza Kondratiuka.

W uznaniu swoich zasług artystycznych otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in.: Złoty Krzyż Zasługi za osiągnięcia w dziedzinie kultury (1985), Medal 30-lecia Agencji Artystycznej PAGART za promowanie kultury polskiej za granicą (1987),

(1993), Grand-Prix na festiwalu w Moguncji (Niemcy) za reżyserię spektaklu „Sztukmistrz z Lublina (1994, Teatr Współczesny we Wrocławiu), Złota Łódka za reżyserię spektaklu „Skrzypek na dachu" (2000, Teatr Muzyczny w Łodzi, w kategorii Spektakl Roku), Złote Maski za reżyserię spektaklu „Skrzypek na dachu" (2004, Teatr Bagatela w Krakowie, w kategorii Spektakl Roku), 

Nagrody i odznaczenia:

1985 - Złoty Krzyż Zasługi
1987 - Medal 30-lecia Agencji Artystycznej PAGART
1990 - Złota Statuetka Fredry w kategorii Spektakl Roku 1989 za reżyserię przedstawienia "Ósmy krąg" w Teatrze Polskim we Wrocławiu
1992 - Goettingen - Festiwal Teatralny - Grand Prix za reżyserię spektaklu "Sztukmistrz z Lublina" w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu
1992 - Złota Statuetka Fredry w kategorii Spektakl Roku 1991 za reżyserię przedstawienia "Skrzypek na dachu" w Teatrze Muzycznym we Wrocławiu
1993 - Grand-Prix na festiwalu sztuki aktorskiej w Kaliszu za musical „Piaf"
2000 - Srebrna Łódka dla przedstawienia "Skrzypek na dachu" w Teatrze Muzycznym w Łodzi
2004 - Rzeszów - XLIII Rzeszowskie Spotkania Teatralne - II miejsce w plebiscycie publiczności na najlepsze przedstawienie Spotkań - za spektakl "Skrzypek na dachu" Bocka i Steina w Teatrze Bagatela im. Boya-Żeleńskiego w Krakowie
2004 - Kraków - Złota Maska w plebiscycie publiczności dla najlepszego przedstawienia w 2003, "Skrzypka na dachu" Bocka w T. Bagatela w Krakowie
2005 - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
2006 - Kielce - Teatr im. Stefana Żeromskiego - Dzika Róża w plebiscycie na najlepszy spektakl sezonu 2005/2006 - "Ania z Zielonego Wzgórza" L.M.Montgomery
2013 - Zielona Góra - nagroda Leona dla najpopularniejszego spektaklu sezonu - dla przedstawienia "Siostrunie"
2014 - Zielona Góra - Leon dla najlepszego przedstawienia sezonu 2013/14 - dla przedstawienia "Piaf"

Źródło: Wikipedia, E-teatr, FilmPolski, Teatr Żydowski w Warszawie.

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
27 czerwca 2019
Portrety
Jan Szurmiej

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...