Karol Karliński (1882 - 1929)

Aktor teatralny i filmowy.

Urodził się 15 listopada 1882 w Płocku. Zmarł w 22 lipca 1929 w Wilnie.

Także Karol Zawadzki, właściwie Karol Knake-Zawadzki. Działał do 1928. Zaczął występować pod nazwiskiem Zawadzki, ale wkrótce przybrał pseudonim Karliński, którego odtąd używał w zasadzie stale.

Zadebiutował w 1902 w krakowskim Teatrze Ludowym, w którym pozostał także na sezon 1903/04; latem 1904 grał w teatrze letnim w Parku Krakowskim, w pierwszej połowie 1905 również w Krakowie w Teatrze Miejskim.
W 1906 występował w Kaliszu pod dyrekcją Stanisława Cieszkowskiego, w lipcu tego roku z zespołem ojca w Teatrze Miejskim w Wilnie (m.in. w roli Poety w „Weselu"), w 1907 także pod dyrekcją ojca w jego objazdowym zespole w Królestwie Polskim. W 1908-10 grał w WTR (przeważnie w farsach), w drugiej poł. 1910 w Teatrze Ludowym w Krakowie, w 1911-14 w Warszawie: w WTR (dorywczo) oraz w Teatrze Bagatela.

W czasie wojny został wcielony do armii rosyjskiej.

W sezonie 1918/19 kierował w Warszawie teatrem na Dynasach, w sierpniu 1919 występował tamże w Teatrze Rozmaitości, następnie zaś przez ok. osiemnaście miesięcy (do grudnia 1920) prowadził teatr żołnierski (zwany także „frontowym") YMCA (Young Men's Christian Association – Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej) m.in. w Równem, Żytomierzu i Kijowie. W sezonie 1921/22 grał w teatrze Maska w Warszawie, w sezonie 1922/23 w Teatrze Miejskim w Grodnie, sida poc w sez. 1927/28 w Teatrze Polskim w Warszawie. Grał role charakterystyczne, m.in. Edwarda „Wicek i Wacek", Punickicgo „Sprawa kobiet", Marcina „Biedni", Maksyma „Karpaccy górale", Parobka „Klątwa", Halbana „Kiejstut" Adama Asnyka, Hermana „Zbójcy".

Występował w filmach polskich: „Sąd boży" (1911), „Dzieje grzechu" (1911), „Grzech" (1913), „Wykolejeni" (1913), „Niewolnica zmysłów" (1914), „Zaczarowane koło" (1915), „Dla ciebie Polsko" (1920), „Na jasnym brzegu" (1921).

Był synem Stanisława Knake-Zawadzkiego i Marii z Mańkowskich, bratem Mariana Mariańskiego, mężem aktorki i śpiewaczki Stanisławy Karlińskiej.

Pochowany na Cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.

Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego, "Pleograf" Warszawa, E-teatr, FilmPolski

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
22 lipca 2019
Portrety
Karol Karliński

Książka tygodnia

Słownik miejsc wyobrażonych
Państwowy Instytut Wydawniczy
Alberto Manguel, Gianni Guadalupi

Trailer tygodnia