Koniec Ery Schaeffera

11. Festiwal Era Schaeffera w Warszawie

Profesor Bogusław Schaeffer (1929-2019) to jeden z najbardziej intrygujących współczesnych artystów, człowiek renesansu, humanista, przedstawiciel powojennej awangardy. W kręgu jego zainteresowań znajdowały się: muzyka, literatura, filozofia, teatr, sztuki plastyczne, a także pedagogika, publicystyka i reżyseria.

W warszawskim Basenie Artystycznym, 24 października odbyła się 11. edycja Festiwalu Era Schaeffera "The Eternal Carousel", podczas którego została przybliżona postać i dorobek twórczy genialnego polskiego kompozytora. Festiwal okazał się multimedialnym i audiowizualnym wydarzeniem inspirowanym dźwiękiem, słowem, ruchem, obrazem, utrzymanym w technice collage'u. Stanowił także symboliczne pożegnanie z Mistrzem, ponieważ Profesor zmarł niespełna miesiąc po swoich 90. urodzinach. Wydarzenie uświetnili artyści sceny polskiej i zagranicznej wśród, których znaleźli się Lidia Bogaczówna, Izabela Warykiewicz, Sean Palmer, Marcel Wiercichowski, Witold Jurewicz, Janusz Radek, Marcin Wyrostek z zespołem Corazone, Andy Ninvalle, Temina Cadi Sulumuna, Patryk Zakrocki, Andrzej Karałow & Maciej Piszek z gościem specjalnym Michałem Urbaniakiem. Za reżyserię i scenariusz spektaklu odpowiadał Maciej Sobociński. Goście mogli podziwiać także prace graficzne Schaeffera.

"Spektakl jest precyzyjnie zaplanowany. Muzyka i aktorzy dosłownie ze sobą współpracują dlatego, że są to artyści, którzy swoimi dźwiękami i energią stymulują akcje aktorskie. To wszystko w formie spektaklu przeplata się ze sobą bardzo płynnie i jest przemyślane zarówno tekstowo jak i muzycznie tworząc całość. Bogusław Schaeffer jest inspirującym artystą. Pracując nad Erą Schaeffera mam poczucie absolutnej wolności. Era Schaeffera już od pierwszej edycji cieszyła się zaufaniem Profesora. Nigdy nie ingerował w to jak opowiadamy jego świat i był z nami co roku dopóki mógł i kibicował nam. Myślę, że ta wolność i ta radość z obcowania z jego grafikami, muzyką i dramatami w nas została " - powiedział reżyser spektaklu Maciej Sobociński

Schaeffer był twórcą totalnym, lekceważył kanony stylistyczne, a nawet techniczne. Mówił, że "w sztuce nie wolno niczego powtarzać za innymi". Jego niezwykłe dokonania, szczególnie w dziedzinie muzyki i twórczości teatralnej, stawiają go na czele najciekawszych twórców w dziejach kultury. W tym aspekcie dzieła artysty są nieskończonym źródłem inspiracji dla kolejnych pokoleń.

"W tym roku pojawią się pewne niespodzianki, które musiał przygotować każdy aktor nie można ich było zdradzić ani kolegom, ani reżyserowi" - powiedziała aktorka Izabela Warykiewicz. "Cieszę się, że byłam w stanie poznać Profesora Schaeffera, był on bardzo zamkniętym człowiekiem, mało mówił, ale umiał słuchać, a jak się do kogoś przekonał to mówił pięknie - zwłaszcza o Lwowie, skąd pochodził" - mówi Lidia Bogaczówna. "Miałam jedną okazję by poznać Profesora, były to trzy minuty, z których chłonęłam każdą chwilę. Uważam, że im młodszy odbiorca tym lepiej, ponieważ w dziełach Schaeffera nie czuć, że on miał 70 czy 80 lat . Był tak młody duchem, inteligencją, awangardą, że wyprzedzał epokę. Był naszym Leonardo da Vinci" - dodała Warykiewicz.

Kompozycje Schaeffera grają orkiestry z całego świata. Artysta jest też jednym z najchętniej wystawianych polskich autorów pośród współczesnych dramatopisarzy, a jego sztuki zostały przetłumaczone na 17 języków. Odtwórcami postaci schaefferowskich dramatów byli znani polscy aktorzy, m.in.: Jan Peszek, Mikołaj i Andrzej Grabowscy, Jan Frycz, Jan Machulski czy Marek Frąckowiak.

"Kiedy przeczytałem scenariusz pomyślałem, że to może być też moja przestrzeń, że coś tak całkowicie bez formy, ale jednak w formie, tak przestrzennego, ale z dziurami jak ser szwajcarski okazuje się ciekawe. Ta abstrakcja i improwizacja wykracza poza piosenkę, którą uprawiam. Słuchacze wiedzieli na co przychodzą, ale jednocześnie liczyli na zaskoczenie" - przyznał Janusz Radek.

Bogusław Schaeffer mimo wielkiego wkładu w rozwój Kultury Polskiej jest mało znany w naszym kraju, dlatego przybliżeniem jego artystycznej twórczości, nie tylko jako dramatopisarza, ale też kompozytora zajmuje się Fundacja Przyjaciół Sztuk Aurea Porta. Fundacja od lat skupia się na promocji, archiwizacji i upowszechnianiu dorobku artystycznego Profesora.

(-)
Materiał organizatora
29 października 2019

Książka tygodnia

Alef
Państwowy Instytut Wydawniczy
Jorge Luis Borges

Trailer tygodnia