Krystian Lupa uhonorowany

Za zasługi dla Krakowa MOCAK zbudował mu "Wyspę"

Wielka postać polskiego teatru, "po Wyspiańskim, Kantorze i Grotowskim kolejne objawienie teatralne" - jak pisze o Krystianie Lupie MOCAK w zapowiedzi wystawy poświęconej artyście, kontrowersyjny reżyser uhonorowany odznaką „Honoris Gratia" za zasługi dla Krakowa.

W Krakowie studiował, najpierw na Wydziale Fizyki UJ, potem na ASP (dyplom na Wydziale Grafiki, 1969), później reżyserię w PWST. W Krakowie stawiał pierwsze kroki, początkowo jako asystent reżysera. Zadebiutował 8 maja 1976 reżyserując "Rzeźnię" Sławomira Mrożka na deskach Teatru im. Słowackiego.

Na scenie Starego Teatru stworzył spektakle, które przeszły do historii teatru, m.in. „Marzyciele" Roberta Musila (1988), „Kalkwerk" według Thomasa Bernharda (1992) i „Lunatycy. Esch czyli anarchia" według Hermanna Brocha (1995). Jego przedstawienia goszczą na najważniejszych europejskich scenach.

Od 1983 jest pedagogiem, a od 1994 jest profesorem zwyczajnym Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie, w latach 1990–1996 pełnił funkcję dziekana Wydziału Reżyserii Dramatu.

Choć reżyser od lat związany jest z wrocławskim teatrem, w Krakowie wciąż bywa. Ostatnim pretekstem do wizyty w Krakowie był pokaz najnowszego spektaklu "Balkony - pieśni miłosne", którym Krystian Lupa otworzył 16. edycję Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Boska Komedia.

"Na co dzień tkwimy w więzieniach myślowych konwencji, obowiązujących norm moralności, obyczajowych tabu, w klatkach schematów pokoleniowych. Te więzienia w dotkliwy sposób deformują nasze życia. Czym jest szczęście, czym to, co nazywamy sensem życia? Co to znaczy być mężczyzną, co to znaczy być kobietą, być sobą? Być sobą – czy to w ogóle możliwe? Jaka jest moja przeszłość, tożsamość, dokąd zmierzam? W dodatku muszę jeszcze być „Człowiekiem"..." - zapowiada spektakl reżyser.

W tym roku Lupa świętuje 80. urodziny, a przedstawienie jest rodzajem artystycznego odniesienia się do własnej twórczości.

15 grudnia Krystian Lupa został uhonorowany odznaką "Honoris Gratia" za zasługi dla miasta.

Tego dnia w Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK odbyła się promocja książki Lupy "Wyspa". W MOCAKU można też do 3 marca zobaczyć wystawę poświęconą twórczości artysty. "Wyspa", bo taki nosi tytuł ekspozycja rysunków artysty.
Reklama

"Krystian Lupa studiował na ASP w Krakowie i nadal ciągnie go do obrazu. Realizuje to w doskonałych wideoscenografiach oraz w rysunkach, obecnie przede wszystkim komputerowych. Jakby tego było mało, uprawia również autobiograficzne pisarstwo. Analizuje siebie i bliskich. Ponieważ jest człowiekiem otwartym oraz bezwstydnym – w dobrym znaczeniu tego słowa – te historie mają moc wyznania" - wyjaśnia MOCAK.

Ceniony twórca polskiego teatru jest postacią dla niego zasłużoną, ale i kontrowersyjną. W ostatnim roku głośno było o metodach pracy Krystiana Lupy i konflikcie z epoką techniczną genewskiego teatru, gdzie reżyser pracował nad spektaklem "Emigranci". Tuż przed premierą przedstawienie zostało odwołane. Dyrekcja teatru zwracała uwagę na "różnice w filozofii pracy", a zespół techniczny podnosił kwestię przekroczenia zasad etyki przy współpracy. Głos zabrali wówczas także polscy twórcy, współpracujący z Krystianem Lupą.

W styczniu i lutym francuska wersja spektaklu "Emigranci" Krystiana Lupy pojawi się na deskach paryskiego Odéon-Théâtre de l'Europe. Spektakl zostanie tam zagrany ponad dwadzieścia razy.

Anna Piątkowska
Gazeta Krakowska
21 grudnia 2023
Portrety
Krystian Lupa

Książka tygodnia

Białość
Wydawnictwo ArtRage
Jon Fosse

Trailer tygodnia