Krystyna Feldman (1916 - 2007)

Aktorka teatralna, telewizyjna, radiowa i filmowa.

Urodziła się 1 marca 1916 we Lwowie. Zmarła 24 stycznia 2007 w Poznaniu.

Krystyna Zofia Feldman. Była córką aktora specjalizującego się w rolach szekspirowskich, uchodzącego za gwiazdę początku XX wieku Ferdynanda Feldmana i aktorki teatralnej i śpiewaczki operowej Katarzyny z Sawickich Feldman. Grała małe role od piątego roku życia. Po śmierci ojca (3 czerwca 1919) matka kształciła ją w prywatnym lwowskim studio aktorskim prowadzonym przez aktora Janusza Strachockiego. W 1934 ukończyła gimnazjum im. Królowej Jadwigi we Lwowie; maturę zdała eksternistycznie, aby zdążyć na egzaminy do szkoły teatralnej. Po trzech latach nauki, w 1937, ukończyła Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie. Niedługo potem debiutowała w Teatrze Miejskim we Lwowie.

W 1939 została zaangażowana do teatru w Łucku, jednak po wybuchu II wojny światowej wróciła do Lwowa. W 1942 została zaprzysiężona jako żołnierz Armii Krajowej. Pełniła w niej funkcję łączniczki.

Na scenę teatru lwowskiego powróciła po wyzwoleniu miasta w 1944. Zagrała wówczas męską rolę Staszka w Weselu Wyspiańskiego, reżyserowanym przez Aleksandra Bardiniego. Po wojnie występowała w teatrach m.in. Łodzi (przez kilkanaście lat była aktorką i pomocnikiem reżysera oraz reżyserem u Kazimierza Dejmka w Teatrze Nowym w Łodzi obecnie Teatr Nowy w Łodzi im. Kazimierza Dejmka), Szczecina, Opola, Krakowa i Poznania. Od 1983 była aktorką poznańskiego Teatru Nowego.

Zagrała również kilkanaście ról w spektaklach Teatru Telewizji, m.in. u Jerzego Antczaka, Andrzeja Barańskiego, Rudolfa Zioły, Olgi Lipińskiej i trzykrotnie u Izabelli Cywińskiej.

W 1980 roku SB wszczęła wobec aktorki sprawę operacyjnego rozpoznania o kryptonimie "Aranżerka". Krystynę Feldman zaczęto nękać po tym, jak podpisała list w obronie autonomii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Mimo kontroli korespondencji, częstych rewizji w mieszkaniu i wielu utrudnień w rozwoju kariery, aktorka nie dała się złamać.

Jej mężem był 30 lat od niej starszy Stanisław Bryliński, zmarły w 1953 roku.

Zmarła na raka płuc. Pochowana w alei Zasłużonych na cmentarzu Miłostowskim w Poznaniu. Zgodnie z życzeniem, pochowano ją w kostiumie z ostatniego spektaklu – monodramu „I to mi zostało".

Nagrody i odznaczenia:
1949 - Wrocław - I FSRiR - nagroda aktorska za rolę Szurika w "Bajce" Switłowa
1988 - Kalisz - XXVIII KST - nagroda za rolę Lali w sztuce "Narzeczony Beaty" w Teatrze Nowym w Poznaniu
1992 - Poznań - "Biały bez" nagroda "Expresu porannego", Pałacu Kultury i TKT
1966 - Zasłużony Działacz Kultury
1966 - Honorowa Odznaka m.Łodzi
1974 - Zasłużony Działacz Kultury 1997 - Złoty Wawrzyn Grzymały
1979 - Honorowa Odznaka m.Poznania
1997 - Ad perpetuam rei memoriam - medal wojewody poznańskiego za wybitne osiągnięcia artystyczne przez 60 lat pracy aktorskiej
2001 - Września - PROWINCJONALIA - statuetka "Jańcia Wodnika" za mistrzostwo aktorskie drugiego planu oraz nagroda TVP za całokształt twórczości
2001 - Orzeł - Polska Nagroda Filmowa - nagroda za najlepszą rolę drugoplanową w filmie "To ja, złodziej"
2001 - Tytuł "Zasłużony dla Miasta Poznania"
2003 - Poznań - nagroda marszałka województwa wielkopolskiego za osiągnięcia w 2004 - Tytuł Osobowości Wszech Czasów z Wielkopolski przyznany przez Wielkopolan w plebiscycie widzów Kino Polska, czytelników "Gazety Poznańskiej" i 2004 - Poznań - Rogal i Pióro, nagroda "Naszego Klubu"( statuetka w postaci rogala i pióra dłuta Józefa Petruka).
2004 - Gdynia - XXIX FPFF - nagroda jury: najlepsza pierwszoplanowa rola kobieca - za wybitną kreację aktorską - rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2004 - Poznań - Gigant - doroczna nagroda Gazety Wyborczej w Poznaniu za poznański 2005 - Super Wiktor
2005 - Manilia - VII MFF - nagroda za najlepszą rolę kobiecą - za rolę tytułową w filmie "Mój Nikifor"
2005 - Valladolid (Hiszpania) - MFF - nagroda za główną rolę kobiecą - za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2005 - Kijów - V Międzynarodowy Festiwal Aktorski "Stożary" - Grand Prix za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2005 - Karlove Vary - 40.MFF - Nagroda dla najlepszej aktorki - za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2005 - Warszawa - Złota Kaczka - nagroda dla najlepszej aktorki, za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2005 - Września - XII Ogólnopolski Fest. Sztuki Filmowej "Prowincjonalia" -statuetka Jańcia Wodnika, nagroda za najlepszą rolę kobiecą - za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2005 - Orzeł - Polska Nagroda Filmowa w kategorii Najlepsza aktorka w roli pierwszoplanowej - za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor".
2005 - Warszawa - I miejsce w Złotej Piątce, plebiscycie czytelników "TeleRzeczpospolitej"
2005 - Poznań - Wielka Pieczęć Poznania
2005 - Krzyż Komandorski OOP
2006 - Pune (Indie) - IV MFF - nagroda za najlepszą rolę kobiecą - nagroda za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor"
2006 - Rabat(Maroko) - 7. Międzynarodowy Festiwal Filmów Autorskich - nagroda aktorska za kreację malarza-prymitywisty Nikifora w filmie "Mój Nikifor" w reżyserii Krzysztofa Krauze
2006 - Zimbabwe - Międzynarodowy Festiwal Filmowy - nagroda za Najlepszą Rolę Kobiecą za rolę Nikifora w filmie "Mój Nikifor" w reż. Krzysztofa Krauzego
2006 - Koszalin - III Europejski Festiwal Filmowy "Integracja i ja" - Nagroda Specjalna za główną rolę w filmie "Mój Nikifor" w reżyserii Krzysztofa Krauzego
2007 - Order Uśmiechu

Źródła: FilmPolski, Wikipedia, E-teatr

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
1 marca 2018
Portrety
Krystyna Feldman

Książka tygodnia

Zimowa opowieść. Przepaść czasu
Wydawnictwo Dolnośląskie
Jeanette Winterson

Trailer tygodnia