Leszek Herdegen (1929 - 1980)

Aktor, teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy, literat, krytyk literacki, kierownik literacki teatru.

Urodził się 28 maja 1929 w Poznaniu. Zmarł 15 stycznia 1980 w Toruniu.

Dzieciństwo do 1939 spędził w Toruniu, wojnę m. in. w Krakowie. Od 1943 pracował fizycznie. W 1944 brał udział w powstaniu warszawskim. Od 1945 kontynuował naukę w Krakowie. W 1946 debiutował jako literat w piśmie "Młoda Polska", publikował też wiersze i inne artykuły w innych periodykach.

W 1949 rozpoczął studia w krakowskiej PWSA, ukończył w 1953. W 1952 pracował jako kierownik literacki w Teatrze Młodego Widza w Krakowie, następnie zaangażowany został do Teatru Wybrzeże w Gdańsku, w którym pracował jako kierownik literacki i aktor (1953-54). 15 grudnia 1953 debiutował na deskach Teatru Wybrzeże w Gdańsku - rolą studenta Łukina w "Barbarzyńcach".

W 1955 powrócił do Krakowa, gdzie pełnił funkcję kierownika działu krytyki literackiej w redakcji "Życia Literackiego" (1955) i w latach 1955-57 był kierownikiem literackim Starego Teatru, a w latach 1956-64 był w zespole aktorskim tego teatru. W tych właśnie latach zdecydował się ostatecznie na zawód aktora a nie pisarza, choć publikował nadal. W latach1964-72 występował w Teatrze im. Słowackiego, a następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie grał w Teatrze Studio (1972-74) i w Teatrze Powszechnym (1974-80). Ogółem zagrał na scenie ponad 50 ról.

Poza pracą na scenach dramatycznych uprawiał różne formy działalności aktorskiej: był autorem i aktorem Teatru na Wozie, nawiązującego do tradycji trup jarmarcznych występującego na ulicach podczas dorocznych Dni Krakowa, przygotowywał przedstawienia jednego aktora, był cenionym recytatorem: wykonywał partie recytatorskie m. in. w "Pasji według św. Łukasza" K. Pendereckiego oraz w oratoriach A. Schonberga, A. Honeggera i K. Serockiego.

Pierwszą żoną była aktorka Halina Zaczek (4 czerwca 1952 - 1961). Drugą żoną była Lidia Zamkow. Przyjaciel Sławomira Mrożka. Uczestnik powstania warszawskiego. W 1953 r. sygnatariusz Rezolucji Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego.
Pochowany w Krakowie na Cmentarzu Rakowickim.

Nagrody i odznaczenia:
1964 - Nagroda (najulubieńszy aktor Krakowa w plebiscycie "Dziennika Polskiego")
1965 - Odznaczenie (Złota Odznaka za zasł. dla Krakowa)
1965 - Odznaczenie (Złota Odznaka za zasł. dla Krakowa)
1968 - Odznaczenie (Zasłużony Działacz Kultury)
1969 - Odznaczenie (Złoty Krzyż Zasługi)
1971 - Nagroda (Szczecin VI- OPTMF - Wielka Nagroda oraz Nagroda Artystyczna Jury)
1975 - Nagroda (Opole - I OKT - wyróżnienie za rolę Collota w "Sprawie Dantona")
1976 - Nagroda (Wrocław - XVII FPSW - Nagroda Honorowa za rolę Jerzmana)
1977 - Odznaczenie (Krzyż Kawalerski OOP)
1980 - Nagroda ("Złoty Ekran 79" (przyznany pośmiertnie), za całokształt twórczości artstycznej w TV)

Źródła: Filmpolski, Wikipedia, e-teatr

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
15 stycznia 2022
Portrety
Leszek Herdegen

Książka tygodnia

Pokusa przebaczenia
Oficyna Literacka Noir Sur Blanc
Donna Leon

Trailer tygodnia

700. Krakowski Salon P...
Anna Dymna
W najbliższą niedzielę 23 stycznia, j...