Lilia Kiejzik laureatką polonijnego Oscara w dziedzinie teatru

Złote Sowy Polonii

28 marca miała się odbyć w Wiedniu uroczystość wręczenia Złotych Sów Polonii. Z wiadomych względów uroczystość nie odbędzie się, ale informacji o laureatach nie można nie podać.

Nagrodę Złota Sowa Polonii za dokonania twórcze, artystyczne, naukowe bądź społeczne wymyśliła Jadwiga Hafner, redaktorka naczelna polonijnego Magazynu Kulturalno-Informacyjnego „Jupiter", będącego organem Klubu Inteligencji Polskiej w Austrii i Federacji Kongresu Polonii w Austrii. Nagroda przyznawana jest przedstawicielom światowej Polonii, Polakom aktywnym poza Polską, a także obcokrajowcom działającym w tych obszarach na rzecz przyjaznych stosunków z Polską. Wsparcia inicjatywie udzieliły polskie Ministerstwa: Spraw Zagranicznych oraz Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Polska Akademia Nauk. Statuetki Złotych Sów zaprojektował artysta plastyk Zbigniew Falikowski.

Pierwsza edycja corocznie przyznawanej w Wiedniu nagrody miała miejsce w 2005 r., tegoroczna byłaby jubileuszowa, 15. O prestiżu każdej nagrody świadczą najlepiej zwycięzcy. Laureatami Złotych Sów zostali m.in.: Agnieszka Holland (2011), Lech Majewski (2013), Jerzy Antczak (2015), Jadwiga Barańska (2015), Monika Muskała (2014), Ludwik Stomma (2009), Kazimierz Braun (2011), Wanda Wiłkomirska (2011), Piotr Beczała (2011). W określeniu „polonijny Oscar" nie ma więc cienia przesady. W bieżącym roku statuetki mieli odebrać w Wiedniu:

Teatr: Lilia Kiejzik (Litwa), Joanna Stanecka (Niemcy)
Muzyka: Mateusz Kasprzak-Labudziński (Austria), Marek Drewnowski (Turcja)
Literatura: Małgorzata Rejmer (Albania), Andrzej Selerowicz (Austria)
Sztuki wizualne: Paweł Bielec (Austria), Anna Kranz (Niemcy)
Film: Joanna Kożuch (Słowacja)
Media polonijne: Walenty Wojniłło (Litwa), Jacek Pydyn (Włochy)
Działacz polonijny: Wojciech Górnik (Austria), Irena Waluś (Białoruś)
Przyjaciel Polski i Polaków – Ambasador polskiej kultury: dr Michael Macek (Austria)

Lilia Kiejzik – reżyserka, aktorka, dyrektorka artystyczna Polskiego Studia Teatralnego. Teatru Studio w Wilnie od 1986 r. Absolwentka Wydziału Reżyserii Litewskiego Konserwatorium (dzisiaj: Akademia Muzyki i Teatru). Na scenie zadebiutowała rolą Marianny w „Świętoszku" Moliera w 1978 r. a w 1986 r. wyreżyserowała pierwszą sztukę: bajkę pt. „Tajemnica pewnego uczonego". Inicjatorka festiwali: Wileńskich Spotkań Sceny Polskiej (od 1994 r.) i Międzynarodowego Festiwalu Monospektaklu „MONOWschód" (od 2012 r.). Wielokrotnie nagradzana za działalność artystyczną i kulturalną (m.in. Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Zasługi RP, Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis", dwukrotnie odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej" i wiele innych.

Teatr jest najważniejszy

Obecna działalność Polskiego Studia Teatralnego. Teatru Studio w Wilnie to fenomen wśród teatrów polonijnych. O przepraszam, już sam sobie dałem po palcach: Polskie Studio Teatralne nie jest teatrem polonijnym tylko polskim teatrem poza Macierzą. To bardzo ważne rozróżnienie, w odróżnieniu od większości innych krajów, gdzie zawieźliśmy polskość, w Wilnie była ona zawsze, Polacy na Wileńszczyźnie to Polacy poza Macierzą a nie Polonia! Z uświadomienia tego faktu wynika wiele konsekwencji, o których może kiedyś uda mi się napisać.

Miałem okazję przyjrzeć się z bliska funkcjonowaniu społeczności, którą kieruje kobieta-instytucja, jaką jest w Wilnie Lilia Kiejzik. To silna, charyzmatyczna osobowość, osiąga cele mimo warunków, które zniechęciłyby niejednego twardziela. Teatr nie ma stałego budżetu, publiczność polska jest zróżnicowana, raczej konserwatywna a rzecz się dzieje na Litwie, na której znają się na pewno na dwóch sprawach: na koszykówce i teatrze.

Lilii Kiejzik od zawsze, jeszcze przed urodzeniem, towarzyszył w teatrze jej syn Edward – dzisiejszy dyrektor organizacyjny Studia i dyrektor Pałacu Kultury w Trokach (Lilia jeszcze w siódmym miesiącu ciąży występowała na scenie), pełnoprawnym członkiem zespołu Edward Kiejzik jest od 2000 r. Ten tandem to wizytówka polskiej kultury w Wilnie. Gdy obejrzałem ich najnowsze produkcje: „Dziewczynki" wg Iredyńskiego i „Zagubieni we mgłach" inspirowany słynną animacją Siergieja Kozłowa, zmieniło mi się wyobrażenie o polskiej kulturze na Wileńszczyźnie. Kiejzikowie, oprócz realizowania misji, jaką jest polskość, ambitnie podnoszą jakość polskiej kultury w kraju Nekrosiusa, Koršunovasa i Tuminasa a jest to zuchwale rzemiosło!

Studio powstało w 1960 roku, na jesień bieżącego roku przewidziane są uroczystości jubileuszowe okraszone dwoma festiwalami: V edycją MONOWschodu i III Międzynarodowym Festiwalem Sztuk TRANS/MISJE, który odbędzie się w Trokach w dniach 13-19 września (spektakle, wystawy sztuk plastycznych, pokazy filmowe i koncerty). Wezmą w nim udział artyści z Litwy, Polski, Ukrainy, Czech i Węgier. Troki/Wilno są trzecim po Rzeszowie i Koszycach miastem, któremu przypadnie rola gospodarza tego międzynarodowego wydarzenia.

___

Piotr Wyszomirski (1961) - zalożyciel i redaktor naczelny Gazety Świętojańskiej (2002), aktywista, prosument kultury. Ulubione, bo własne, motto: Każdy ma swoje Indie gdzie indziej.

Piotr Wyszomirski
Gazeta Świętojańska
27 marca 2020
Portrety
Lilia Kiejzik

Książka tygodnia

Kantor Nie/Obecność
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Katarzyna Fazan

Trailer tygodnia