Maria Lelska (1899 - 1974)

Aktorka teatralna i filmowa.

Urodziła się 20 maja 1899 w Warszawie. Zmarła 18 lutego 1974 w Warszawie.

Właściwie Maria Lejczyk. Była córką Jana Lejczyka i Heleny z Rybków, siostrą Janiny Draczewskiej. W 1916 ukończyła gimnazjum. W 1920-21 uczęszczała do prywatnej szkoły dramatycznej Stanisławy Wysockiej w Warszawie.

W 1921-23 grała w Teatrze Narodowym w Toruniu (jako Maria Lejczykówna), m.in. Skierkę ("Balladyna"), Isię ("Wesele"), Milę ("Przechodzień"), Amelkę ("W małym dworku"). Z zespołem tego teatru wyjeżdżała na występy gościnne do Gdańska (maj 1922). W sezonach 1923/24 i 1924/25 była aktorką Teatru Miejskiego w Grodnie, w 1925-26 Teatru Odrodzonego w Warszawie. Na scenie warszawskiej (już pod pseudonimem) wystąpiła m.in. w roli Wójtówny ("Głaz graniczny"), w której wg Tadeusza Kończyca "objawiła talent szczery i pełen wdzięku". Od września do grudnia 1926 grała w Teatrze Polskim w Kaliszu, nast. w Wilnie: do końca sezonu 1927/28 w Teatrze Polskim (m.in. Melę w "Moralności pani Dulskiej", Józię w "Ułanach księcia Józefa"), w sezonie 1928/29 w Teatrze Reduta. Na następny sezon przeniosła się do Warszawy: 1929/30 występowała w Teatrze dla dzieci Jaskółka, brała też udział w przedstawieniach organizowanych w Teatrze Domu Żołnierza na Pradze; 1930/31 grała w Teatrze Ateneum, 1931/32 w Teatrze Polskim. W 1936 związana była, wg własnej relacji, z Teatrem Popularnym w Łodzi.

W okresie II wojny światowej mieszkała w nadleśnictwie Lubień, skąd w 1943 jako zakładniczka została zabrana do więzienia w Piotrkowie, potem do końca wojny ukrywała się w Warszawie.

Po wojnie była instruktorką świetlicową w Łodzi, a od czerwca 1946 aktorką Teatru Polskiego w Szczecinie. W sezonie 1946/47 została zaangażowana do Teatru Miejskiego w Słupsku, 1948/49 - do Teatru Miejskiego w Białymstoku. Przez kolejne dwa sezony pracowała w objazdowych teatrach kukiełkowych, a od sezonu 1951/52 w Łodzi: w Teatrze Małym, następnie w Teatrze Ziemi Łódzkiej (1952-66).

Wśród jej powojennych ról ważniejsze to: Dulska ("Moralność pani Dulskiej"), Pani Grandet ("Eugenia Grandet"), Fiekłusza ("Burza" Aleksandra Ostrowskiego), Pani Soerensen ("Niemcy"), Matka ("Balladyna"),

Zagrała w filmie fabularnym „Głos ma prokurator" w reż. Włodzimierza Haupe (premiera 11 maja 1965) i krótkometrażowym „Medaliony" w reż. Andrzeja Brzozowskiego (1967).

Od listopada 1966 przeszła na emeryturę.

Odznaczenia:
1966 - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Źródła: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego, E-teatr, FilmPolski, Almanach 1973/74, 

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
18 lutego 2020
Portrety
Maria Lelska

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...