Między niebem, a sceną. Po Burzy?

26. Festiwal Szekspirowski w Gdańsku - 27 lipca – 6 sierpnia 2022

26. Festiwal Szekspirowski w Gdańsku dobiegł końca. Międzynarodowa platforma zrzeszająca ambitnych i uzdolnionych twórców oraz społeczność miłośników teatru. Publiczność przybywająca z różnych stron Europy, aby wspólnie odtwarzać twórczość Szekspira i nadawać jej nowe znaczenie. W tym roku po raz pierwszy pod dyrekcją Agaty Grendy.

Tegoroczny festiwal to odkrywanie na nowo dzieł angielskiego dramaturga, a także podróż w głąb siebie. Liczne refleksje pojawiające się po spektaklach to jedna z najważniejszych wartości przekazanych przez organizatorów i twórców wydarzenia. Nie zabrakło oryginalnych i nowoczesnych adaptacji, które dowiodły po raz kolejny nieśmiertelności Szekspira. Od powstania ostatniego dzieła minęło prawie 400 lat, a jego największe utwory nadal niezwykle aktualnie opisują naszą rzeczywistość. W jaki sposób trudna sytuacja ekonomiczna, wojna tuż przy granicy, emigracje, kwestie egzystencjalne, relacje międzyludzkie czy pandemia łączą się z Szekspirem? Na te pytania odpowiedzieli twórcy, udowadniając, że w teatrze nie ma ograniczeń.

Spektaklem otwierającym wydarzenie 27 lipca, była włoska „Burza" w reż. Alessandro Serry, z Teatru Narodowego w Turynie. Widowisko, które nawiązuje do tegorocznego motta Festiwalu. Agata Grenda (od września 2021 roku dyrektorka Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego), odwołując się do tytułu książki prof. Limona, stawia pytanie otwarte dla publiczności festiwalu: "Między niebem, a sceną. Po Burzy?" I choć już samo pytanie jest niezwykle obszerne i skłania do refleksji, to odpowiedź nie jest jednoznaczna ani prosta.

Podczas 26. Festiwalu Szekspirowskiego publiczność miała przyjemność obejrzeć pięćinscenizacji wyróżnionych w konkursie o Złotego Yoricka, sześć w konkursie nurtu SzekspirOFF oraz spektakle prezentowane przez twórców z Włoch, Danii, Kalifornii, Czech, Norwegii oraz Polski. Tegoroczną nagrodę przyznało międzynarodowe Jury w składzie: Jacek Kopciński – krytyk teatralny, historyk literatury; Aneta Szyłak – kuratorka i krytyczka sztuki; John Stanisci – amerykański aktor, dramaturg i ilustrator; Tamara Trunova – ukraińska reżyserka teatralna, dyrektorka Kijowskiego Akademickiego Teatru Dramatu i Komedii na Lewym Brzegu Dniepru oraz Gianina Carbunariu – rumuńska dramatopisarka i reżyserka teatralna.

Festiwalowi goście mieli okazję uczestniczyć w wydarzeniach towarzyszących pod nazwą "Burza w mózgach". Warsztaty tworzenia komiksu (prowadzący: Daniel Odija i Wojciech Stefaniec), debata z Johnem Stanisci – artysta, który tworzy dla Marvela i DC Comics, rysownik postaci m.in. ze Spider-Mana czy Batmana i wielu innych – oraz wykład (Prelegentka: Anna Wołosz-Sosnowska) na temat łączenia komiksu z Szekspirem. Wernisaż ShakeArt! vol. 2, który funkcjonuje od 2021 roku. Podczas 26. Festiwalu Szekspirowskiego goście mieli przyjemność obejrzeć wystawę prac artystów polskich i ukraińskich. Szereg warsztatów aktorskich i teatralnych, między innymi z Grzegorzem Bralem (Teatr Pieśń Kozła, Wrocław), Tatiana Shelepko (Ukraina), Anną Zalewską-Uberman (pedagożka teatru, Teatr Miejski w Gdyni). Nie zabrakło także licznych koncertów i wydarzeń wieczorno-rozrywkowych. Goście mogli uczestniczyć w próbach otwartych oraz spotkać się z twórcami.

Spektakle odbywały się w Gdańskim Teatrze Szekspirowkim oraz innych scenach teatralnych na terenie Trójmiasta. Podczas każdego widowiska, widzowie mogli zagłosować w Konkursie o nagrodę publiczności. Niezwykle zaangażowani i pomocni dla rozwoju festiwalu widzowie zostaną nagrodzeni karnetem na wszystkie spektakle 27. Festiwalu Szekspirowskiego w 2023 roku.

6 sierpnia 2022 roku, na zakończenie Festiwalu odbyła się gala, na której zostały wręczone nagrody. Nowatorskie i awangardowe widowiska wyróżnione w dwóch konkursach. Konkurs o Złotego Yoricka odbywa się nieprzerwanie od 1994 roku. Nagroda główna w konkursie to statuetka Złotego Yoricka oraz 40 tysięcy złotych dla Teatru Tańca z Poznania i Bodytalk w Münster za spektakl: "Romeos & Julias unplagued. Traumstadt", w choreografii Yoshiko Waki. Spektakl poruszający wiele trudnych tematów, które pojawiły się wraz z pandemią. Niezwykle emocjonalne oraz budzące refleksje widowisko w niecodziennej przestrzeni, balansujące pomiędzy światem snów i marzeń a traumami.

W tym roku po raz pierwszy nurt SzekspirOFF: Produkcje i SzekspirOFF: Prezentacje połączono w jeden konkurs. Niebanalne, nowatorskie formy teatralne, które wiążą ze sobą współczesność z klasyką teatru. Każda z inscenizacji zaprezentowanych na Festiwalu poszerzyła perspektywę i z pewnością podniosła poprzeczkę na kolejny rok. Nagrodę główną SzekspirOFF 2022 w wysokości 10 tysięcy złotych przyznano twórcom spektaklu „How Beauteous Mankind Is!" – Sławkowi Krawczyńskiemu i Annie Godowskiej/Święto Snów. Inspirując się "Burzą" Szekspira, twórcy przenieśli widownię z teatru do całkowicie nowego świata.

W konkursie SzekspirOFF wyróżniona została także Wiktoria Czubaszek za najlepszą główną rolę w „Szekspir Fight Show Arena" w wysokości 5 tysięcy złotych. Aktorka Teatru Układ Formalny z Wrocławia w spektaklu reżyserii Jakuba Kasprzaka to niezwykle autentyczna postać, ukazująca zdumiewającą przemianę osobowości.

Podczas 26. Festiwalu Szekspirowskiego również została przyznana nagroda Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego „Księga Prospera". Zwycięzcą jest Teatr RADOST (Divadlo Radost) w Brnie za „Hamlet on the Road" - reż. Joanna Zdrada. Niezwykle kreatywna, wielobarwna inscenizacja, w której połączono różne formy teatru. Spektakl nagrodzony GRAND PRIX 27. Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Lalek „SPOTKANIA".

Nagrodę dziennikarzy za najlepszy polski spektakl prezentowany na 26. Festiwalu Szekspirowskim przyznano za „Poskromienia złośnicy" w reżyserii Jacka Jabrzyka Teatrowi Zagłębia w Sosnowcu. Kontrastowa, ocierająca się o farsę inscenizacja poruszająca istotne tematy, inspirująca się twórczością Szekspira.

Festiwal Szekspirowski w Gdańsku każdego roku ewoluuje. Porusza ważne dla społeczeństwa kwestie. Nadaje im nowego znaczenia i otwiera na nowe rozumienie twórczości Szekspira. W tym roku podczas festiwalu mieliśmy przyjemność oglądać wielobarwne adaptacje, które łączą ze sobą przeróżne struktury teatralne, liczne wydarzenia towarzyszące w formie rozrywki i edukacji oraz merytoryczne rozmowy z twórcami i krytykami.

Nie pozostało nic innego, jak czekać co przyniesie kolejny rok i w jaki sposób objawi się w interpretacji Szekspira podczas 27. Festiwalu Szekspirowskiego w 2023 roku.

Aleksandra Wojciechowska
Dziennik Teatralny Trójmiasto
8 sierpnia 2022

Książka tygodnia

Carroll, Baum, Barrie. (Mito)biografie i (mikro)historie
Wydawnictwo Universitas
Maciej Skowera

Trailer tygodnia

14. Międzynarodowy Fes...
14 Międzynarodowy Festiwal Teatrów La...