Najlepszy wybór to wieczór w Filharmonii

Opera i Filharmonia Podlaska w Białymstoku

Tegoroczny sezon w Operze i Filharmonii Podlaskiej zacznie się od trzęsienia ziemi, po którym napięcie będzie rosło. Mocny początek zawdzięczamy Ludwigowi van Beethovenowi i plejadzie znakomitych artystów, którzy wykonają IX Symfonię, najsłynniejsze dzieło wiedeńskiego klasyka.

Nieliczne dzieła muzyczne mogą poszczycić się popularnością tak wielką, jaką cieszy się "Oda do radości". Ostatnia część IX symfonii Ludwiga van Beethovena stała się hymnem Unii Europejskiej i bywa często poddawana popkulturowym przeróbkom. Prawykonanie IX symfonii - napisanej na zamówienie Londyńskiego Towarzystwa Filharmonicznego i dedykowanej królowi Prus Fryderykowi Wilhelmowi III - odbyło się 7 maja 1824 r. w Kartnertortheater w Wiedniu. Okazało się wielkim sukcesem. Słynna anegdota mówi, że gdy wybrzmiały ostatnie dźwięki, sala oszalała. Beethoven stał jednak nieruchomo, odwrócony tyłem do widowni, nie mając pojęcia, że za jego plecami ludzie wiwatują. Dopiero jedna ze śpiewaczek delikatnie odwróciła kompozytora w stronę publiczności. Wprawdzie sukces był krótki, bo dzieło okazało się zbyt nowatorskie dla słuchaczy (zaskoczyło ich m.in. użycie w symfonii chóru i solistów), ale już osiemnaście lat później, gdy Ryszard Wagner poprowadził jej wykonanie w Dreźnie, Beethoven został zwycięzcą. Rękopis dzieła, sprzedany za nieco ponad 2 min funtów w 2003 r. na aukcji w Londynie, stał się jednym z najdroższych na świecie, a sama symfonia obrosła legendami. Jedna z nich głosi, że całkowity czas wykonania tejże symfonii miał wpływ na ustalenie pojemności pierwszej płyty kompaktowej przez koncerny Philips i Sony.

Beethoven to zawsze wyzwanie dla dyrygenta jak i orkiestry, ale 9 września spotkają się w sali Filharmonii Podlaskiej znakomici artyści. Orkiestrę i Chór Opery Filharmonii Podlaskiej poprowadzi Jerzy Salwarowski, a w partiach solowych wystąpią Katarzyna Trylnik - sopran, Małgorzata Pańko -mezzosopran, Paweł Skałuba - tenor, Wojciech Gierlach - bas.

Jerzego Salwarowskiego melomani doskonale znają. W ciągu 40 ostatnich lat był dyrygentem i dyrektorem wielu placówek artystycznych w Polsce - kolejno: Filharmonii Opolskiej, Filharmonii Śląskiej, Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia, Opery Śląskiej, Filharmonii Pomorskiej, Filharmonii Lubelskiej, a następnie, w latach 1996-2003 pełnił równolegle funkcje dyrektora artystycznego Toruńskiej Orkiestry Kameralnej i Filharmonii Szczecińskiej. Od 2005 jest dyrektorem artystycznym Filharmonii Częstochowskiej. Ten laureat nagród w Budapeszcie, Sienie i Katowicach ma umiejętność wciągania muzyków w orbitę swoich artystycznych interpretacji. Dyryguje orkiestrami w Europie, Azji, Afryce i Ameryce, współpracuje z czołowymi orkiestrami i operami w Polsce.

Śpiewacy, których usłyszymy 9 września też zdążyli już zyskać liczne grono wielbicieli. Paweł Skałuba to jeden z najwybitniejszych tenorów młodego pokolenia. W 1996 roku ukończył z wyróżnieniem studia w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, w klasie wybitnego artysty i pedagoga prof. Piotra Kusiewicza. Jest laureatem krajowych i międzynarodowych konkursów wokalnych. W 1993 roku został jako jedyny Polak i najmłodszy uczestnik finalistą I Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Placido Domingo w Paryżu. Gościł na wielu festiwalach muzycznych w Polsce jak i w całej Europie, koncertował także w Kanadzie (Missisaga Living Arts Centrę) i USA (Chicago Symphony Center). W roku 2006 wziął udział w światowej prapremierze mega produkcji pt."Ca Ira", autorstwa Rogera Watersa (Pink Floyd). W tym samym roku ukazała się solowa płyta artysty pt. Polish Songs entuzjastycznie przyjęta przez krytykę, oraz słuchaczy czego dowodem stała się nominacja do nagrody Fryderyka za rok 2006.

Katarzyna Trylnik to ceniona polska sopranistka, laureatka wielu prestiżowych nagród na międzynarodowych konkursach wokalnych między innymi na VII Międzynarodowym Konkursie Sztuki Wokalnej im. Ady Sari w Nowym Sączu (Nagroda Specjalna, 1997), XXXII Międzynarodowym Konkursie im. Antonina Dvoraka w Karlovych Varach (II Nagroda, 1997), III Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. Stanisława Moniuszki w Warszawie (III Nagroda, 1998). Finalistka XLII Międzynarodowego Konkursu Wokalnego w Tuluzie i VII Międzynarodowego Konkursu Wokalnego w Bilbao.

W swoim bogatym repertuarze ma wiele operowych partii sopranowych między innymi z Carmen Bizeta, Rusałki Dvoraka, Fausta Gounoda, Juliusza Cezara Haendla, Jasia i Małgosi Humperdincka, Flisa i Verbum nobile Moniuszki, Koronacji Poppei Monteverdiego, Traviaty Verdiego, Cyganerii i Turandot Pucciniego. Występowała w teatrach operowych Bremy, Monachium i Frankfurtu. Śpiewała na scenach i estradach Augsburga, Dubaju, Moskwy (Teatr Bolszoj), Munster, Paryża, Wilna i na Sycylii. Współpracowała z takimi dyrygentami jak: Kai Bumann, Łukasz Borowicz, Tomasz Bugaj, Stanisław Fiałkowski, Jacek Kaspszyk, Kazimierz Kord, Michał Nesterowicz, Marcin Nałęcz-Niesiołowski, Grzegorz Nowak, Marek Pijarowski, Jerzy Salwarowski, Ruben Silva, Antoni Wicherek, Antoni Wit i Tadeusz Wojciechowski, oraz z cenionymi reżyserami - m.in. Martą Domingo, Achimem Freyerem, Januszem Józefowiczem i Mariuszem Trelińskim.

W nieustannie poszerzanym repertuarze oratoryjno-kantatowym Katarzyny Trylnik, obejmującym muzykę od epoki baroku po utwory współczesne, mieszczą się m.in. dzieła Bacha, Beethovena, Brucknera, Dvoraka, Mahlera, Mozarta, Rossiniego i Szymanowskiego.

Z kolei Małgorzata Pańko to stypendystka Marszałka Województwa Podlaskiego na rok 2010. Laureatka konkursów wokalnych: im. Ady Sari w Nowym Sączu (dwukrotnie), Polskiej Pieśni Artystycznej w Warszawie (I nagroda) i konkursu w Dusznikach Zdroju (I nagroda w kategorii oratoryjno-pieśniarskiej i Grand Prix). Laureatka Konkursu im. Montserrat Caballe w Andorze i konkursu Opery Kameralnej w Rheinsbergu (Niemcy).Uczestniczyła w kursach mistrzowskich Marjany Lipovśek, Ileany Cotrubas, Denyce Graves, Alberta Zeddy, Izabelli Kłosińskiej, Toma Krause, Jose Van Dama, Margarity Lilovej. Na scenie Teatru Wielkiego - Opery Narodowej występuje m.in. w partii Poliny w „Damie Pikowej" Czajkowskiego i Olgi w „Onieginie". W repertuarze oratoryjno-kantatowym artystki znajdują się dzieła od Pergolesiego do Franka Martina -Msze, Stabat Mater i inne utwory: Bacha, Vivaldiego,Mozarta, Rossiniego, Verdiego, Dvofaka, Szymanowskiego, a także IX Symfonia Beethovena, Aleksander Newski Prokofiewa, II Symfonia Mahlera.

Napięcie artystyczne wywołane koncertem inauguracyjnym utrzyma występ sekstetu The King\'s Singers, zaplanowany na 16 września. To jeden z najbardziej rozchwytywanych zespołów wokalnych na świecie. Założona w 1968 r. grupa wydała już ponad 60 płyt, a każdego roku artyści dają ponad 100 koncertów. Zachwycają melomanów na całym świecie swoją niezrównaną skalą możliwości głosowych, muzyczną inteligencją i dowcipem. Potrafią zaśpiewać praktycznie wszystko, nawet niezwykle trudne technicznie parafrazy utworów wybitnie instrumentalnych, jak „Lot trzmiela" Mikołaja Rimskiego-Korsakowa (oryginalnie kompozycja orkiestrowa). W ich repertuarze oprócz klasyki znajdują się m.in. utwory średniowieczne, kolędy, negro spirituals, wokalne interpretacje utworów symfonicznych, ale i przeboje Queen czy Johna Lennona. Hasłem, które przyświeca zespołowi, jest "The Colour of Song", czyli "Barwa pieśni" - The King"s Singers chcą zademonstrować wielką skalą możliwości głosu ludzkiego. Dwa lata temu zdobyli jedną z najbardziej prestiżowych nagród muzycznych - Grammy. Otrzymali ją za album "Simple Gifts". Regularnie dokonują również prawykonań dzieł współczesnych kompozytorów tej miary co Krzysztof Penderecki, Gyoergy Ligeti, Luciano Berio, Peter Maxwell Davis, Ned Ror, Toru Takemitsu.

Nazwa zespołu wywodzi się od King\'s College w Cambridge, gdzie kilku członków zespołu studiowało chóralistykę. Zróżnicowany repertuar towarzyszy The King\'s Singers od początku istnienia. Podczas studiów na uczelni, członkowie tej wokalnej grupy przez sześć dni w tygodniu śpiewali bowiem w kaplicy uniwersyteckiej, a w wolnych chwilach występowali z bardziej rozrywkowym repertuarem na okolicznościowych przyjęciach i balach. Obecnie zespół tworzą: David Hurley (kontratenor), Robin Tyson (kontratenor), Paul Phoneix (tenor), Philip Lawson (baryton), Christopher Gabbitas (baryton), Stephen Connolly (bas). W Białymstoku wykonają utwory T. Weelkesa, W. Byrda, J. Farmera, M. Zieleńskiego, J. Brahmsa, M. Bembinowa, P. Draytona.

(-)
Materiały OiFP
1 września 2011

Książka tygodnia

Ksiuty z Melpomeną
vis-a-vis
Stefan Wiechecki

Trailer tygodnia

Maskarada – Międzynaro...