Nostalgia nas ocali

16. Wałbrzyskie Fanaberie Teatralne Nostalgia. Koniec.

Na zakończenie XVI – tych Wałbrzyskich Fanaberii Teatralnych mieliśmy okazję obejrzeć, niedawno nagrodzony Wrocławską Nagrodą Teatralną, spektakl duetu Pilgrim/Majewski „ Postać dnia / siedem reakcji na jedno zdarzenie czyli opowieść teatralna o aktorze Przegrodzkim"

Jego treść i wymowa wykracza daleko poza pierwotnie podawaną jako mix biograficzny wspomnień legendy wrocławskiego Teatru Polskiego Igora Przegrodzkiego.

Już sam zespół aktorski, przedstawiający się jak Teatr Polski w podziemiu, nadaje mu nowy kontekst, tworzy offowy charakter sztuki nonkonformistycznej. Teatr ten tworzą byli aktorzy Teatru Polskiego, którzy nie zgodzili się na kierownictwo Cezarego Morawskiego i wybrali drogę uczciwości w wykonywaniu swojej profesji . Wrocławskie instytucje takie jak OKIS oraz Instytut Grotowskiego udostępniły im gościnnie swoje siedziby.

„Postać dnia" to bardzo poetyckie impresje złożone ze skonstruowanych na nowo fragmentów sztuk teatralnych, w których występował Igor Przegrodzki. ("Sprawa Dantona" Jerzego Krasowskiego z 1967 roku i Przegrodzki jako Robespierre, "Ślub" (reż. Jerzy Grzegorzewski, Teatr Polski we Wrocławiu, 1976, "Na czworakach" (reż. Tadeusz Minc, Teatr Polski we Wrocławiu, 1985). Przetykane są surrealistyczną fabułą pięknej koegzystencji człowieka i drzewa, aktor – outsider ( Michał Opaliński, który stworzył hipsterską kreację , ubrany w krótkie spodenki, dziergający na drutach gałęzie) wybiera życie na samotnej, odrzuconej przez ksenofobiczne społeczeństwo, poniemieckiej lipie ( w nią wcieliła się eteryczna, neurotyczna i zapierająca dech w piersiach Agnieszka Kwietniewska) . Aktorka w sztuce wciela się również we wszystkie żęńskie role przyjaciółek Igora Przegrodzkiego. Każdy zapamięta chyba symboliczną scenę „zaślubin" lipy i starego aktora, owijanie welonem, który osnuwa przeszłe wydarzenia jak pamięć, jedyna szansa na ocalenie historii teatru, będącego sztuką chwilową i bardzo nietrwałą w kategoriach fizycznych. Jednak w kategoriach mentalnych ma niezwykłą siłę rażenia i zdolność zmieniania świadomości, dotkniętych nią widzów.

Tka się opowieść – wspomnienie starego teatru, pełnego anegdot, aktorzy opowiadają je w sposób prosty, bez napuszenia, choć z niemałym wzruszeniem. Wygląda to na zwykłe spotkanie kolegów ze studiów po latach, jednak jeden okazuje się baśniowym Przewodnikiem, drugi Przewodniczącym, a trzeci Przewoźnikiem, każdy z nich w inny sposób próbuje skomunikować chorą współczesność z aktorek – freakiem, wybierającym pustelnicze życie na drzewie jako bunt wobec ograniczającego wszystko, nawet sztukę, świata. Biografia okazuje się współczesnym komentarzem do sytuacji z protestem aktorów w Teatrze Polskim, pretekstem do rozważań na temat autonomii teatru, jego niezależności, uwikłań artysty w polityczne zależności. Niesie w sobie jakieś światło, nadzieję na ocalenie szczerości, tego, że widz nie kupi koturnowej tandety. Duch nostalgii z czasem może nas ocalić, parafrazując „Centralę" Roberta Brylewskiego.

___

pilgrim/majewski, POSTAĆ DNIA, reż. Seb Majewski, dramaturgia i archiwalia: Tomasz Jękot scenografia: Karolina Mazurobsada: Agnieszka Kwietniewska, Igor Kujawski, Tomasz Lulek, Michał Opaliński, Andrzej Wilk, Teatr Polski w Podziemiu / Wrocław, Producent: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu, „Nostalgia nas ocali", „przecież teatr jest tylko na chwilę", „Postać dnia"

Justyna Nawrocka
Dziennik Teatralny Wałbrzych
19 grudnia 2018

Książka tygodnia

Trening fizyczny aktora. Od działań indywidualnych do zespołu
Wydawnictwo Biblioteki PWSFTviT
Rodowicz Tomasz, Jabłońska Małgorzata, Toneva Elina

Trailer tygodnia