O Powstaniu Warszawskim

"Kto ja?" - reż. Aleksandra Barczyk - Grupa Zatrzymać Obrotówkę

W czasie tegorocznego Międzynarodowego Dnia Teatru nie można było, niestety, obejrzeć żadnego spektaklu na scenie. W internecie mamy jednak duży wybór udostępnionych nagrań spektakli. Grupa Zatrzymać Obrotówkę 27 marca 2020 roku udostępniła na swoim facebooku w trzech częściach nagranie spektaklu „Kto ja?" w reż. Aleksandry Barczyk. Temat Powstania Warszawskiego powraca w ważnym i mocnym widowisku.

Na scenie widzimy grupę młodych ludzi, ubranych w białe koszulki, dżinsy, trampki. Za nimi trzy jasne elementy, które wyglądają jak stare drzwi. Scena pogrążona jest w przygaszonym, niebiesko-fioletowym świetle. Postaci śpiewają cicho, a śpiew ten przerywany jest krótkimi scenami, w czasie których słyszymy werbel, a po zapaleniu na chwilę światła widzimy jedną z postaci, która stoi tyłem z rozłożonymi rękami – kojarzy się to z rozstrzelaniem. Jest beztroska, ale może być groźnie. W każdej chwili.

Szybko akcja staje się dynamiczna i równie błyskawicznie okazuje się, że nie będzie to typowa opowieść. Narracją są tu przede wszystkim piosenki, m.in. z płyty Lao Che „Powstanie Warszawskie" oraz Mateusza Pospieszalskiego „Pamiętnik z Powstania Warszawskiego". Warty zaznaczenia jest fakt, że w spektaklu muzyka wykonywana jest na żywo - aktorom akompaniuje zespół w składzie: Tomasz Kaczmarczyk (bas), Rafał Szklarczyk (perkusja), Grzegorz Ziobro (gitara), Tobiasz Ciepliński (gitara, pianino). Nie ma tu konkretnych postaci: bardziej chodzi o pokazanie społeczności, którą zaskakuje fakt zaistnienia wojny, przymus walki.

Na scenie mamy chaos, dużo dymu, chowania się, biegu, krzyków. Oprócz tego mamy też rzeczy pozytywne, jak sceny wzajemnego wsparcia i pomocy przy ukrywaniu się, zdobywaniu jedzenia czy opatrywaniu ran. Sceny są krótkie i bardzo symboliczne. Całą scenografię stanowią używane w różny sposób stare drzwi, które stają się barykadami lub ścianami kanałów. Poza tym mamy trochę metalowych kubków, ubrań, krzesło. To wszystko tworzy mroczny, pełen lęku, głodu, niepewności świat uczestników Powstania Warszawskiego oraz w ogóle mimowolnych uczestników wojny. Przygotowaniem wokalnym aktorów zajęła się Karolina Rehorowska, a na scenie widzimy zespół aktorski w składzie: Arletta Szewczyk, Marta Riess, Taiga Kuśmider-Zygmunt, Magdalena Kubala, Kornelia Kuśmider, Renata Ziobro, Jakub Kouba, Andrzej Ryl, Kacper Augustynek, Sebastian Włodek oraz samą reżyserkę.

Spektakl „Kto ja?" w reż. Aleksandry Barczyk to świetnie zrobiona muzyczna opowieść o prawdopodobnie najbardziej niekomfortowej sytuacji, w jakiej może znaleźć się człowiek. Mamy tu strach, ale też odwagę i niesamowitą chęć przeżycia oraz walki o wolność. Każdy ma w sobie potrzebę poczucia bezpieczeństwa i spokojnego życia we własnym kraju. Niezależnie od tego, ile mamy lat. Ważne jest, żeby wciąż pamiętać o tym, co nie chcielibyśmy, żeby się powtórzyło. Tyle już napisano o tym książek, nakręcono filmów. Dlatego w „Kto ja?" mamy obrazy i dźwięki. Nie wiemy jak opisać coś, co się nam nie przydarzyło. Możemy sobie wyobrażać, wymyślać lub – uciec się do metafory.
___

Nagranie udostępnione 27.03.2020 na fanpejdżu Zatrzymać Obrotówkę zostało zarejestrowane w czerwcu 2019

Joanna Marcinkowska
Dziennik Teatralny Kraków
4 kwietnia 2020

Książka tygodnia

Kantor Nie/Obecność
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Katarzyna Fazan

Trailer tygodnia

Tristan i Izolda
Ralf Pleger
Od 22 maja na platformie OperaVision ...