O Witkacym na zakończenie

1. Teatralium. Malarstwo - literatura - teatr

24 września odbyło się ostanie już spotkanie w I edycji Teatralium - cyklu wykładów o wzajemnym wpływie sztuki i teatru organizowanego przez Muzeum Śląskie w Katowicach

Pierwszy z cyklu wykładów rozpoczętych w czerwcu dotyczył sztuki malarskiej Witolda Wojtkiewicza, zobrazowanej w spektaklu krakowskiego Teatru Mumerus „Cyrki i ceremonie”, który mieliśmy okazję obejrzeć na zakończenie spotkania. Kolejne cykle Teatralium, poświęcone były wybitnym artystom teatru, których łączyły szczególne związki ze sztuką, malarstwem, plastyką, fotografią. I tak poznawaliśmy wybrane zagadnienia dotyczące twórczości Stanisława Wyspiańskiego, Jerzego Grotowskiego, Józefa Szajny (lipiec) oraz Tadeusza Kantora (sierpień). Ostatnie, wrześniowe spotkanie w ramach Teatralium poświęcone zostało twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza. Wykłady i projekcje skupiały się na związkach Witkacego ze sztukami wizualnymi, czyli jego portretami oraz fotografiami a także były próbą pokazania złożonej osobowi artysty poprzez szereg anegdot, wspomnienia ludzi, którzy mieli okazję z nim przebywać. 

Związki Witkacego z Zakopanem oraz sposób jego patrzenia na świat i sztukę przedstawiła Julita Opalach z Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, które jest w posiadaniu kilkudziesięciu dzieł autorstwa Witkacego. Szczególnie interesujący okazał się wykład Beaty Zgodzińskiej z Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, które jest właścicielem około dwustu prac Witkacego. Prezentacja dotyczyła firmy portretowej Witkacego, który w ten sposób mógł zarabiać na jako takie utrzymanie siebie i swoich najbliższych. Bardzo ciekawe wydały się być typy portretów, wedle których artysta malował swoich zleceniodawców oraz sposób katalogowania swoich dzieł. Otóż bardzo istotne dlań był fakt, czy dany portret powstał z pomocą używek (piwa, papierosów, narkotyków) czy też był malowany w zupełnym od nich oderwania na tzw. odwyku. Na koniec zaprezentowane zostały trzy filmy – montaże fotografii Witkacego i z udziałem Witkacego. Autorem montaży jest Stefan Okołowicz, kolekcjoner fotografii Witkacego od kilkudziesięciu lat. Materiał potrzebny do montażu filmów, czyli zdjęcia właśnie pochodzą z – imponującej jak widać na tych filmach – kolekcji własnej Okołowicza. Zaprezentowane zostały filmy: „Duszotwarzowzory”, którego ukazywały portrety „metafizyczne” osób bliskich i przyjaciół (1910–1914) oraz portrety żony Jadwigi wykonane przez samego Witkacego, „Twarzowzorca duszowy”, czyli zbiór autoportretów Witkiewicza i fotografie przedstawiające artystę, a wykonane przez jego przyjaciół oraz "Gębowzory" – animację, której podstawą były 3 serie min wykonane w l. 30.

Czy w 2012 roku możemy liczyć na drugą edycję Teatralium? Wszystko wskazuje na to, że tak! Miejmy nadzieję zatem, że plan ten się powiedzie, albowiem propozycja Muzeum Śląskiego jest na teatralno-kulturalnej mapie Katowic i okolic propozycją wyjątkową, stanowi bowiem okazję do poszerzona horyzontów wiedzy o twórcach i ich dziełach. Jest również szansą poznania interesujących osobistości wytrwale gromadzących wiedzę na temat polskich wybitnych artystów. Czekamy zatem na najnowsze plany 2. edycji Teatralium.

Marta Odziomek
Dziennik Teatralny Katowice
26 września 2011

Książka tygodnia

Bauhaus - nauczanie/nowy człowiek
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
red. Małgorzata Leyko

Trailer tygodnia