Obca jak ty

"Obca" - reż. Bartłomiej Miernik - Fundacja Banina w Warszawie

To druga produkcja Fundacji Banina (po "Kolorowej, czyli biało-czerwonej"), spektakl misyjny, przygotowany z myślą o prezentacji w szkołach. O ile poprzedni miał charakter interwencyjny, o tyle ten idzie w stronę metafory. Temat należy do dyżurnych wątków kampanii politycznych -idzie przecież o domniemaną inwazję obcych, imigrantów, którzy mają zagrażać naszej tożsamości.

"Obca" wyrasta z doświadczeń ukraińskiej imigrantki, która po traumie Majdanu przybywa do Polski i tu próbuje znaleźć swoje miejsce. Nie jest to jednak łatwe. Czuje się obca, jest traktowana jak obca. Spektakl jednak unika relacji wprost, to raczej symboliczny ekstrakt, w którym odzwierciedla się problem relacji obcy-swój. Dalece też wykracza poza jednostkowe przeżycia imigrantki z Ukrainy.

Nie przypadkiem już na początku widzimy skuloną postać w masce, która w dłoniach obraca kulę-globus. Za chwilę popłyną słowa o Ziemi, kontynentach, ludności i toczących się wojnach, które jak blizny pozostawiają ślady na skórze świata. Kulminacyjnym momentem jest krótki fragment grany po ukraińsku (co zresztą aktorka zapowiada), a dotyczący doświadczenia Majdanu -nie ma jednak próby drążenia tego bolesnego tematu. Mowa tu o doznaniach, strachu, stereotypach, barierach, które trudno przełamać. Mówi o tym młoda Ukrainka Solomija Mardarovych z Kołomyi, najpierw "zamaskowana", ale potem już z odsłoniętą twarzą, prowadząc chwilami działania wprost z publicznością.

"Obca" to projekt bezinteresowny, przygotowany za własne pieniądze twórców. Robią to, bo tak trzeba, zarażając pasją innych: autorkę scenariusza, która ma za sobą kilka sztuk dla dzieci, czy scenografkę, utalentowaną uczennicę ze szkoły w Bielsku-Białej, która stworzyła magię prostych przedmiotów. Piękna robota.

Tomasz Miłkowski
Przegląd
12 września 2019

Książka tygodnia

Trening fizyczny aktora. Od działań indywidualnych do zespołu
Wydawnictwo Biblioteki PWSFTviT
Rodowicz Tomasz, Jabłońska Małgorzata, Toneva Elina

Trailer tygodnia