Pamiętają o powstaniu w gettcie

Uroczyste obchody 70. rocznicy powstania w getcie białostockim

Opera i Filharmonia Podlaska - Europejskie Centrum Sztuki zaprasza do udziału w wyjątkowych przedsięwzięciach zorganizowanych w ramach uroczystych obchodów 70. rocznicy powstania w getcie białostockim.

By przypomnieć tamte tragiczne wydarzenia i skłonić do refleksji przygotowaliśmy koncerty, projekcje filmów, wystawę i spotkanie na temat książki prof. Pawła Śpiewaka.

Dzisiaj (16 sierpnia) o godzinie 17:00 rozpocznie się wernisaż wystawy "Rękopisy tu grzebię i sieję" Pamięć Świata. Podziemne Archiwum Getta Warszawskiego. Ten niezwykły zbiór świadectw powstał w warunkach konspiracyjnych pod kierownictwem dr. Emanuela Ringelbluma - historyka badającego dzieje Żydów. Prezentowane na wystawie dokumenty to m.in. dzienniki, listy, utwory literackie, zdjęcia, plakaty, obwieszczenia gromadzone przez specjalnie powołany do tego zespół. Archiwum, które było ukryte przed powstaniem w getcie, odnaleziono po wojnie i wpisano na listę "Pamięci Światowej" UNESCO. Wystawa zostanie zaprezentowana w OiFP-ECS dzięki uprzejmości Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma w Warszawie. Dyrektor ŻIH prof. Paweł Śpiewak i historyk z Instytutu - Jan Doktór będą gośćmi spotkania i dyskusji wokół książki "Teologia i filozofia żydowska wobec Holocaustu". Spotkanie poprowadzi dr Piotr Nowak z Instytutu Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku.

O godzinie 19:00 na Dużej Scenie OiFP-ECS rozpocznie się wyjątkowy koncert - Orkiestra OiFP, Chór OiFP i Chór dziecięcy wykonają III Symfonię "Kaddish" Leonarda Bernsteina. Utwór Bernsteina, skomponowany w 1963 roku, od początku budził wiele kontrowersji, a sam kompozytor ściągnął na siebie gniew ortodoksyjnych Żydów. Ich oburzenie wzbudziła ekspresjonistyczna oprawa dzieła. Parte narracyjne cechuje bowiem ogromne natężenie emocjonalne, recytator mówi bardzo głośno, wręcz krzyczy. Podczas koncertu narrator wypowie tekst w języku polskim (tłum. Maria Bogusławska), chóry swoje partie wykonają w jidysz. Orkiestrę poprowadzi Michał Klauza, kierownik muzyczny OiFP. Chóry przygotowują: Violetta Bielecka i Ewa Rafałko. Partie solowe wykona Anna Lubańska - mezzosopran. W roli narratora - Roman Gancarczyk.

Pierwszy dzień obchodów upamiętniających powstanie w getcie białostockim zakończy koncert zespołu SHOFAR. O godzinie 20:30 w Amfiteatrze muzycy: Raphael Rogiński, Mikołaj Trzaska, Macio Moretti tradycyjne melodie żydowskie odważnie łączyć będą z free jazzem.

Partnerem przedsięwzięć jest Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma w Warszawie.

Wstęp wolny . Wejście na koncert "Kaddish" po okazaniu bezpłatnej karty wstępu odebranej wcześniej w kasie OiFP.

Natomiast jutro - 17 sierpnia - OiFP-ESC zaprasza na projekcje filmów Tomasza Wiśniewskiego. Autor cykl kilku filmów nazwał "Byliśmy, jesteśmy, będziemy. Potomkowie białostockich Żydów w poszukiwaniu swoich korzeni".

Przyjeżdżają do Białegostoku z całego świata, z USA, Australii, Izraela, Kanady a nawet Rosji. Bo niegdyś mieszkali tu ich przodkowie: babcie i dziadkowie.

Przybywają prawie zawsze z irracjonalnym lękiem i niepokojem. Często słyszeli od innych "nie masz po co tam jechać, tam nic nie zostało, nawet kamień na kamieniu, to kraj antysemitów". Ale wydostająca się z wnętrza siła przyciągania jest większa aniżeli głowa pełna medialnego strachu i obaw.

Spotykam się z nimi od wielu lat, od lat kilku zacząłem robić o nich filmy (zawsze za ich zgodą). Te zapisy filmowe pokazują jak potomkowie białostockich Żydów z każdym dniem coraz życzliwiej, cieplej i ze zrozumieniem patrzą na nasze miasto.

Jak dokonuje się w nich przemiana. Jak godzina po godzinie przekształcają się w białostoczan, którymi zawsze byli, ale przerwa pokoleniowa zamazała to dziedzictwo. W dniu pożegnania są innymi ludźmi. Polska, Białystok nie jest tylko cmentarzem ich przodków Żydów polskich, ale ich drugim domem.

Zapraszam na filmy o Philipie Liptonie, Michaelu Warrenie, i Annie Murkies z Australii, Aaronie Schlanskim i braciach Kleinbort z USA, Oscarze Sicilianie z Argentyny oraz o Reginie Drozdowskiej z podbiałostockich Zaleszan, która swój los związała z białostockim Żydem.

(Tomasz Wiśniewski)

Wśród filmów znajdą się:

1. Apples and oranges" | korzenie: Białystok Augustów Sidra Rajgród | czas trwania: 10 min.

10 sek.

2. "I came to find my Father" | korzenie: Białystok | czas trwania: 11 min. 36 sek.

3. "It all started in Bialystok" | korzenie: Białystok | czas trwania: 17 min. 53 sek.

4. "Closer to the Past" | korzenie: Białystok | czas trwania: 19 min. 16 sek.

5. "All my life I heard about Krynki" | korzenie: Krynki, Białystok | 7 min. 53 sek.

6. "Dance of survivors" | korzenie: Białystok | czas trwania: 5 min. 48 sek.

7. "Thats How We Hid" (I tak myśmy go chowali...) | czas trwania: 12 min. 11 sek. (*film

w polskiej wersji językowej)

8. "Ołówek" (The Pencil) w reżyserii B. Bielenia, scenariusz: T. Wiśniewski | czas trwania: 8 min. 38 sek. (film w polskiej i angielskiej wersji językowej)

Filmy będzie można oglądać na Sali Kameralnej OiFP-ECS od godziny 16:00 do 19:00.

Obrazy prezentowane będą w większości w angielskiej wersji językowej (za wyjątkiem filmów: "I tak myśmy go chowali", "Ołówek").

Wstęp wolny.

(-)
Materiał Teatru
17 sierpnia 2013

Książka tygodnia

Teatr lalek w dawnej Polsce
Fundacja Akademii Teatralnej i Akademia Teatralna
Marek Waszkiel

Trailer tygodnia