Paweł Wodziński w Legnicy adaptuje bawarskie dramaty

"Polacy umierają" - Teatr im. Modrzejewskiej w Legnicy

W legnickim teatrze rozpoczęły się próby do spektaklu "Polacy umierają", dla którego tworzywem mają być nigdy nie wystawiane w Polsce sztuki bawarskiego dramaturga, reżysera i aktora, laureata niemieckiej nagrody literackiej im. Bertolta Brechta (1995), Franza Xavera Kroetza "Chłopi umierają" i "Śmierć na Boże Narodzenie". Premiera planowana jest na 14 marca.

- Chociaż dramaty Kroetza były tłumaczone i drukowane w Dialogu, to nie znam ani jednej polskiej realizacji sztuk tego bawarskiego dramaturga, który tworzy w estetyce bliskiej metacodzienności Helmuta Kajzara. Zwykle zaczyna od hiperrealizmu, by zmierzać w stronę metafizyki - mówi reżyser Paweł Wodziński [na zdjęciu], dla którego będzie to pierwsza realizacja w legnickim teatrze.

Trudno rozstrzygnąć, jakie są powody nieobecności dramatów Kroetza na scenach polskich teatrów (poza wyreżyserowanym dla Teatru TV przez Stanisława Różewicza w roku 1977 dramatem "Górna Austria"). Czy sprawił to dawny związek tego dramaturga, reżysera i aktora z Komunistyczną Partią Niemiec, czy też atmosfera skandalu, w tym głównie oskarżeń o pornografię i obrazę uczuć religijnych, jaka towarzyszyła wystawieniu dramatu "Bauern sterben" ("Chłopi umierają")? 

Cóż zatem skłoniło Pawła Wodzińskiego do polskiej adaptacji bawarskich dramatów? Reżyser zwraca uwagę na liczne podobieństwa obu społeczeństw. - Bawaria ma w sobie coś z Polski. Łączy nas chłopski rodowód, konserwatyzm i ludowa katolicka religijność. Mamy podobne, niemal postkolonialne kulturowe kompleksy. Bawarczycy wobec Niemców, my Polacy wobec Europy - objaśnia. 

Wynikająca z takich właśnie kompleksów nieufność wobec obcych (imigrantów) , a jednocześnie łatwość w porzucaniu własnej narodowej i kulturowej tożsamości w sytuacji emigracyjnej ma być głównym tematem sztuki "Polacy umierają". Reżyser planuje skorzystać zarówno z tłumaczenia Jerzego Korpantego ("Chłopi umierają"), jak i z przygotowywanego specjalnie na potrzeby spektaklu tłumaczenia legnickiego dramaturga Roberta Urbańskiego ("Śmierć na Boże Narodzenie"). 

- "Polacy umierają" nie będą jednak kompilacją dwóch dramatów. Będzie to tylko spojrzenie z dwóch perspektyw na ten sam problem kulturowego kolonizowania społeczeństw - zastrzega Paweł Wodziński. 

W spektaklu Teatru Modrzejewskiej wystąpią: Joanna Gonschorek, Anita Poddębniak, Magda Skiba, Bogdan Grzeszczak, Paweł Palcat, Tadeusz Ratuszniak i Paweł Wolak.

Grzegorz Żurawiński
www.gazeta.teatr.legnica.pl
2 lutego 2009

Książka tygodnia

Ale musicale! Złote stulecie 1918-2018
Wydawnictwo Marginesy
Daniel Wyszogrodzki

Trailer tygodnia