Pierwszy sezon wtajemniczenia za nami

Jak działa teatr?

Ponad 40 różnych spotkań z rzemieślnikami teatralnymi – od inspicjentów, przez krawcowe, po garderobiane, tapicera i modelatora. Teatr im. Juliusza Słowackiego w tym sezonie prowadził wyjątkowe warsztaty „Jak działa teatr?", będące poznaniem teatralnej materii.

Spotkania w ramach projektu „Myśląca Ręka" przełamują dotychczasową narrację teatralną, w której sceniczną dominantą są aktorzy i reżyser. Na co dzień pamiętamy jeszcze o scenografach czy kostiumografach, ale niewiele osób zastanawia się nad tym, kto szyje kostiumy, w jaki sposób konstruuje się teatralne dekoracje czy kto zawiaduje całą teatralną maszynerią. Teatr Słowackiego dał w tym roku możliwość odkrycia tych fascynujących tajemnic i poznania teatru od środka.

Teatr od podszewki
– Na uszycie średniej wielkości męskiej koszuli potrzeba około 2 – 2,5 metra materiału. Najlepsza jest dobrej jakości bawełna – mówi Stanisława Baran, kierowniczka męskiej pracowni krawieckiej w Teatrze im. J. Słowackiego. – Na podstawie projektu i miary robi się wykrój koszuli, następnie zszywa się poszczególne części w kolejności: przód z karczkiem, potem tył, rękawy, mankiety, kołnierz, kieszonka. I koszula gotowa! Proste? Proste! Na pewno dla uczestników cieszących się sporym powodzeniem warsztatów krawieckich, które odbywały się w Domu Rzemiosł Teatralnych pod czujnym okiem teatralnych krawcowych. Każde warsztaty miały swój motyw przewodni: szyto koszule, suknie, kamizelki, ale i uczono się też o gorsetach, frakach, a nawet marszczeniach czy kontrafałdach.

Warsztaty były połączeniem wiedzy teoretycznej i praktycznej: uczestnicy zwiedzali magazyn kostiumów teatralnych, oglądali poszczególne stroje, kroje i kostiumy, ale i sami mieli okazję uszyć fragment teatralnej garderoby. Zajęcia były również okazją do spotkania się z fascynującymi osobowościami i najbardziej doświadczonymi pracownikami teatru. Wśród osób, które pracują najdłużej w Teatrze im. J. Słowackiego jest m.in. tapicer Tadeusz Sobucki, który tworzy w nim od 20 lat. Prowadzone przez niego warsztaty, były podróżą różnego rodzaju przez materiały, dekoracje i upięcia.

Najmłodsi na tropie tajemnic
Nie tylko dorośli mogli poznać tajniki rzemiosła teatralnego, nabyć nowe umiejętności praktyczne i zdobyć wiedzę. W sezonie odbyło się 18 warsztatów dla dzieci. Najmłodsi zwiedzali scenę i jej kulisy, odwiedzali pracownie i garderoby teatralne. Przymierzali kostiumy i peruki, dowiadywali się o szeregu czynności, które muszą wykonać rzemieślnicy, by aktor mógł wystąpić jako postać sceniczna. Sam pobyt na deskach teatralnych nierzadko budził duże emocje. Uczniowie spotykali się także z inspicjentami i producentami, odkrywając, jak duża ilość osób musi pracować nad tym, aby przedstawienie mogło się odbyć.

- Myślę, że tego typu warsztaty są doskonałym pomysłem na to, żeby w niekonwencjonalny sposób zachęcić dzieci, żeby chodziły do teatru i w przyszłości stały się bardziej świadomymi widzami. – mówiła podczas warsztatów „Tropem kapelusza" wychowawczyni Kinga Pawłowska.

Spotkanie z rzemieślnikami teatralnymi może w przyszłości wpłynąć na wybór drogi przez najmłodszych uczestników. Zamiast najczęstszej dotąd odpowiedzi na pytanie, kim chcieliby zostać w przyszłości ( „aktorami"!), pojawić się mogą nieoczekiwane deklaracje, np. inspicjentem.

Nowe pokolenie rzemieślników i profesjonalistów
W ten sposób o swoim przyszłym zawodzie mówi 11-letni Julian Wiese-Korcala, uczestnik aż 11 warsztatów. Julian nie tylko bywał na zajęciach dla dzieci i młodzieży, ale także dla dorosłych i profesjonalistów. Po szeregu spotkań warsztatowych nie ma wątpliwości, że chciałby w przyszłości pracować w teatrze. Najbardziej zafascynowany był pobytem w magazynie teatralnym. Tam, prowadzący Łukasz Pipczyński, rzeźbiarz, malarz i modelator Teatru im. J. Słowackiego, oprowadzał po zakamarkach magazynu, zdradzając sposoby na stworzenie skomplikowanych scenografii, demonstrował praktyczne rozwiązania, a nawet uchylał rąbka tajemnicy, pokazując aktualnie przygotowywane dekoracje. Te warsztaty budziły zachwyt zarówno u młodzieży, jak i dorosłych uczestników spotkań.

W programie znajdowały się również warsztaty dla profesjonalistów: adeptów choreografii, muzyki, scenografii i reżyserii światła. W ubiegłym sezonie Dominika Knapik, przed treningiem praktycznym, opowiadała o łączeniu pracy tancerki i choreografki; Dominik Strycharski pokazywał różne sposoby pracy z głosem, co stanowiło wartościową lekcję zarówno dla warsztatu aktora, jak i muzyka. W obecnym sezonie odbyły się dwa praktyczne spotkania – najwybitniejszy scenograf młodego pokolenia, Mirek Kaczmarek, pokazywał, w jaki sposób można ukazać na scenie żywioły, a scenograf i reżyser światła Marcin Chlanda wraz z oświetleniowcem Filipem Kaczmarkiem pokazywali efekty, które można uzyskać za pomocą różnego rodzaju lamp. Nie obyło się jednak bez wiedzy bardzo konkretnej: uczestnicy dowiedzieli się m.in. czym jest sztankiet, dimmer, sunstrip, hazer, obwód DMX512 i inteligentna lampa.

Przyszłoroczne warsztaty w ramach projektu „Myślaca Ręka" zapowiadają się równie atrakcyjnie. Teatr im. Juliusza Słowackiego zdradza pierwsze zapowiedzi. Na liście pojawią się m.in. warsztaty krawieckie o takich tytułach jak „Sukienka Balladyny", „Spodnie Ofelii", „Koszula bliska ciału", ale również warsztaty modelatorskie, choreograficzne i multimedialne. Po raz kolejny, uczestnicy będą mogli też zasiąść przy stoliku inspicjenta i zobaczyć spektakl zza kulis, tym razem będzie to „Hamlet" w reżyserii Bartosza Szydłowskiego. W tajemnice „teatralnej kuchni" i pracy inspicjenta wprowadzi uczestników pani Anna Wójcicka. Szczegóły warsztatów już wkrótce. Obserwujcie i czytajcie naszego bloga!

Warsztaty „jak działa teatr?" - Organizator: Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie

Magda Urbańska
Materiał Teatru
31 grudnia 2019

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...