Podróż do człowieczeństwa

"Milczenie o Hiobie" - reż. Piotr Cieplak - Teatr Narodowy w Warszawie

Najnowszy spektakl Piotra Cieplaka "Milczenie o Hiobie" zrealizowany na deskach Teatru Narodowego, mimo chaosu dramaturgicznego, rozpiętości tematycznej i logicznej niespójności jest jednym z najważniejszych doświadczeń scenicznych ostatnich miesięcy.

Reżyser korzystając z przypowieści biblijnej stworzył epos o losie, cierpieniu i obojętności wobec drugiego człowieka. Udało mu się zbudować moralitet naszego dnia codziennego. W najnowszym spektaklu widać echa realizacji: "Księgi Hioba" z Wrocławskiego Teatru Współczesnego i "Takiej ballady" z Teatru Studio. Podobnie jak we wcześniejszych pracach, jest to nasz obraz - współczesny, obok którego nikt nie powinien przejść obojętnie. W realizacji Cieplak wykorzystuje wszystkie sprawdzone zabiegi inscenizacyjne: repetyzy, działania siłowe, publicystykę oraz zaczerpnięte z gazet wydarzenia bieżące. Sięgając do tradycji teatru politycznego Erwina Piscatora na deskach Narodowego zostaje wpuszczona w ruch żywa machina naszej tożsamości. Spektakl w wyrazie minimalistyczny, skupiony i metaforyczny, a przez to zmuszający do myślenia, co nie jest częste na naszych scenach.

Bohaterowie przedstawienia to tak naprawdę wszyscy widzowie. Zasiadamy na scenie i jak w lustrze odbijamy się od elementów dekoracji. Reżyser wybiera przypadkowe postaci codzienności. Jest tu handlarz, biznesman, radiowa aktorka, staruszek. Ludzie szarych problemów i przerażającej obojętności. Cieplak pokazuje naszą codzienność właśnie jako ból braku zrozumienia drugiego człowieka, zaniku i konieczności pochylenia się nad drugim współbratem, koegzystencji na Ziemi. Idąc za katolicką nauką społeczną kościoła Cieplak poszukuje wśród nas nie jednostek oderwanych od siebie, ale stara się wskazać drogę życia w gromadzie, gdzie każdy poszukuje współdziałania i współżycia. Zestawia świat ludzi ze światem zwierząt, a scena o czapli, której wszyscy pomagają upaść jest w całkowitym przeciwieństwie do obojętności i społecznego odrzucenia naszego jestestwa. Inscenizator posługuje się tekstami o latach II wojny światowej, które wielokrotnie w dniu dzisiejszym wykorzystujemy jako element pocieszenia naszej doli, a słowa Andrzeja Stasiuka o "rajdach" do obozów zagłady dopełniają zbanalizowania naszego stanu świadomości.

Narodowy, jako niekwestionowany zwycięzca tegorocznej edycji Feliksów Warszawskich, potwierdza spektaklem wysoką rangę artystyczną. Również wskazuje, że jest jednym z niewielu miejsc w Warszawie, gdzie myśl wyprzedza słowo, a dojrzały pomysł, fajerwerk inscenizacyjny. Mimo wskazanych we wstępie mankamentów to uczciwy teatr - teatr naszej codzienności.

Benjamin Paschalski
niezlesztuki.blogspot.com
14 listopada 2013

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...