Prapremiera operetki Szymanowskiego

"Loteria na mężów czyli narzeczony nr 69..." - reż. J. Opalski- Opera Krakowska

5 i 12 listopada 2007, w Roku Karola Szymanowskiego (125. rocznica urodzin oraz 70. rocznica śmierci), Opera Krakowska we współpracy z Polskim Wydawnictwem Muzycznym zaprasza na światową prapremierę operetki Karola Szymanowskiego "Loteria na mężów czyli Narzeczony nr 69" (scena w gmachu Teatru im. J. Słowackiego, 5.11. godz. 19.30, 12.11., godz. 18.30).

Realizacja Opery Krakowskiej będzie pierwszą produkcją sceniczną w Polsce i na świecie. Otworzy trzeci Festiwal Muzyki Polskiej. Kompozycja ukończona w 1909 roku, w twórczości kompozytora zajmuje miejsce wyjątkowe, Szymanowski tylko raz jeden sięgnął po lekką formę muzyczną jaką jest operetka. Autorem oryginalnego libretta (Główna wygrana) i zachowanych do dzisiaj w partyturze tekstów śpiewanych był Julian Krzewiński - Maszyński, artysta operetki lwowskiej, wzięty autor wielu librett komicznych i operetkowych. 

Niestety pełne libretto Loterii nie zachowało się, zaginęły teksty mówione wiążące numery muzyczne. Autorem współczesnego pomysłu i tekstu teatralnego jest Wojciech Graniczewski. Projekt plakatu autorstwa Piotra Budzisza Wedle Szymanowskiego operetka miała się ukazać na scenie pod pseudonimem "Whitney", jednak mimo lekkiej, dowcipnej fabuły i interesującej muzyki, nigdy nie pojawiła się na scenie. Sam kompozytor zresztą nie włączył Loterii do wykazu swych dzieł. Po raz pierwszy, po 90 latach od napisania, Loteria została wykonana przez chór i solistów w Operze na Zamku w Szczecinie, ale jedynie w wersji koncertowej z fortepianem. 

W warstwie muzycznej operetka charakteryzuje się misterną polifonią, kontrapunktem i bezprecedensową harmonizacją. Składa się na nią 16 numerów skomponowanych przez Szymanowskiego z zastosowaniem wszelkich reguł klasycznej operetki. Znajdziemy więc tu i melodyjny walc, romantyczne duety, zabawne kuplety oraz rozbudowany finał z tańcami (bardzo modny w owym czasie taniec: cake-walk) i chórem. Jest w tej muzyce dowcip, groteska, zręczna, muzyczna charakterystyka postaci, melodie żywe, niekiedy niezwykle ujmujące, nigdy nie pozujące na umowną operetkowość - pisze Teresa Chylińska, znawczyni twórczości Szymanowskiego. Partytura choć przeznaczona na dużą orkiestrę, nie jest instrumentalnie przeciążona, kompozytor chętnie wykorzystuje zespół kameralnie, dla osiągnięcia większej wyrazistości i plastyczności charakterystyki. 

Nie byłby też sobą, czyli jednym z największych harmoników XX wieku, gdyby nie urozmaicał prostej w założeniu harmonii dźwiękami dodającymi jej chromatycznej barwności, a gdy trzeba - również pikanterii.
(ah)

oprac. na podstawie tekstu Teresy Chylińskiej
Maestro
29 października 2007

Książka tygodnia

Słownik miejsc wyobrażonych
Państwowy Instytut Wydawniczy
Alberto Manguel, Gianni Guadalupi

Trailer tygodnia