Słodkie kłamstwa, słodkie życie

„Dobrze się kłamie" - reż. Marcin Hycnar - Teatr Studio Buffo w Warszawie - foto: Bartek Warzecha - mater. prasowe

Spektakl powstał na podstawie filmu Paolo Genovese „Dobrze się kłamie w miłym towarzystwie". Grupa przyjaciół, którzy znają się z czasów młodości, spotykają się na wspólnej kolacji, by spędzić razem czas i obserwować zaćmienie Księżyca.

Z założenia przyjacielskie spotkanie zamienia się w lawinę wzajemnych oskarżeń, niefrasobliwego wyjawiania intymnych tajemnic i odkrywania prawdziwego stosunku względem siebie – a wszystko to suto okraszone humorem i niebanalnymi dialogami.

Akcja sztuki dzieje się w mieszkaniu jednego z małżeństw. Scenografia wspaniale wpisuje się w industrialną przestrzeń Małej Warszawy (dawnej Fabryka Trzciny na Pradze w Warszawie), lub też zastana przestrzeń została do tej sztuki świetnie zaadaptowana. Jest to przestrzeń mieszkania – kuchni, salonu i innych pomieszczeń mieszkaniowych, w których rozgrywa się akcja: wspólny posiłek, rozmowy zarówno w grupie, jak i te bardziej intymne, w parach, oraz obserwacja zaćmienia Księżyca. Podział na pomieszczenia mieszkania został bardzo symbolicznie pokazany, ale dla widza był on przejrzysty. Jednocześnie, w miejsca, w które przenosiła się akcja sztuki, automatycznie uwaga widza została nakierowana światłami i odpowiednim nagłośnieniem.

Na uwagę zasługuje głównie tematyka sztuki – problem szczerości w relacjach międzyludzkich – ale także sam sposób pokazania tej problematyki: bez patosu, w konwencji humorystycznej, po brzegi wypełnionego absurdalnym humorem, śmiesznymi dyskusjami i niespodziewanymi zbiegami okoliczności. Warto też podkreślić świetną, bardzo zaangażowaną grę aktorską.

Przyjaciele, którzy znają się od dawna i – wydawałoby się – razem niejedno przeżyli i mogą sobie ufać, podczas wspólnego spotkania, pełni wiary w swoją przyjaźń, postanawiają niefrasobliwie zabawić się w szczerość i wyjawić treści swoich SMS-ów i rozmów telefonicznych. W trakcie tej zabawy wychodzą na jaw różnorodne tajemnice, które w niekorzystnym świetle pokazują szczerość ich relacji. Przyjaźń, koleżeństwo, miłość małżeńska – okazują się tak naprawdę obłudą: krok po kroku wychodzą głęboko skrywane wzajemne oskarżenia, nietolerancja, tendencja do łatwego oceniania życia i postępowania innych, przy jednoczesnym skrywaniu własnych tajemnic i pozwalaniu w swoim życiu na kłamstwa – tylko po to, by się łatwiej i bezproblemowo żyło. Obnażona zostaje niechęć do szczerej konfrontacji, tchórzostwo i hipokryzja.

Tematyka sztuki bardzo głęboko porusza istoty relacji międzyludzkich i jest ponadczasowa. W życiu bardzo łatwo nam, ludziom, oceniać innych, jednocześnie nie widząc (i folgując) swoim przywarom. Ale tak naprawdę, to tylko przerzucanie odpowiedzialności i projekcja naszych wewnętrznych ograniczeń na innych. Spektakl bardzo wyrażnie to pokazuje, jednocześnie nie dając prostych odpowiedzi, jak żyć, co zrobić, by było dobrze w relacji i w życiu, w ogóle.

Równocześnie w sztuce pojawia się inne pytanie – gdzie jest granica w otwartości z drugim człowiekiem: na jakie kompromisy można pójść, by zachować związek i relację, nie umniejszając sobie i czy w związku trzeba partnerowi mówić o wszystkim i wymagać pełnej szczerości? W jakich sytuacjach i czy w ogóle partner ma prawo do swojej części siebie tylko dla siebie?

Właśnie ta wielowymiarowość spektaklu plus świetne dialogi pełne wyrafinowanego poczucia humoru, niespodziewanych zdarzeń, oraz pokazanie całego absurdu różnorodnych sytuacji życiowych, w jakie siebie wtłaczamy, jest ogromną zaletą tej sztuki.

Aktorzy za fenomenalną, bardzo zaangażowaną grę, dostali owacje na stojąco. Zupełnie zasłużenie. Widzowie zauroczeni grą aktorską i niebanalnymi dialogami wyszli rozbawieni, a niektórzy także z gorzką refleksją, spostrzeżeniami i pytaniami na temat szczerości wszelkich relacji międzyludzkich. Tematyka w tak niekonwencjonalnej i komicznej formie wzbudziła silne, głębokie emocje swym przekazem.

Katarzyna Harłacz
Dziennik Teatralny Warszawa
18 czerwca 2022
Portrety
Marcin Hycnar

Książka tygodnia

Czas zdrajców
Społeczny Instytut Wydawniczy Znak
Marek Krajewski

Trailer tygodnia