Stanisław Michalski (1932 - 2011)

Aktor teatralny, filmowy, radiowy i telewizyjny, dyrektor teatru.

Urodził się 3 września 1932 w Wilnie. Zmarł 1 lutego 2011 w Gdańsku.

Stanisław Zdzisław Michalski. W 1955 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie i w sierpniu tego samego roku został skierowany do pracy w Gdańsku.

Tam też zadebiutował 29 września 1955, rolą Karola Jurkiewicza w spektaklu „Maturzyści" Zdzisława Skowrońskiego w reż. Stefana Drewicza.

W kinie debiutował jeszcze wcześniej, jako amator, 25 stycznia 1951 rolą Junaka w filmie „Pierwszy start" w reż. Leonarda Buczkowskiego. Już na studiach wystąpił w znanej komedii obyczajowej „Przygoda na Mariensztacie" w reż. Leonarda Buczkowskiego (1954). Zagrał m. in. w filmach: „Krzyżacy" w reż. Aleksandra Forda (1960), „Potop" w reż. Jerzego Hoffmana (1974), „Znaki szczególne" w reż. Romana Załuskiego (1977), „Bez znieczulenia" w reż. Andrzeja Wajdy (1978), „Aktorzy prowincjonalni" w reż. Agnieszki Holland (1979), „Na własną prośbę" w reż. Ewy i Czesława Petelskich (1980), „Tango ptaka" w reż. Andrzeja Jurgi (1980), „Śpiewy po rosie" w reż. Władysława Ślesickiego (1983), „Odjazd" w reż. Magdaleny i Piotra Łazarkiewiczów (1991).

Grał w serialach fabularnych np.: „Ile jest życia", „Znaki szczególne", „Zaklęty dwór", „Lalka", „Życie na gorąco", „W słońcu i w deszczu", „Popielec", „Pan na Żuławach", „Na kłopoty... Bednarski", „Adam i Ewa", „Rodzina zastępcza", „Sąsiedzi" oraz „Miasto z morza" w reż. Andrzeja Kotkowskiego (2009).

Teatr Telewizji to także jego aktorski żywioł. Zagrał w nim w ponad sześćdziesięciu spektaklach. Debiutował w spektaklu „Tak cicho,że wierzyć nie ..." Michała Misiornego w reż. Kazimierza Łastawieckiego (12 marca 1971). Następne spektakle, to m. in.: „Nadzieja" Hermana Heijermansa w reż. Jerzego Afanasjewa (2 września 1974), „Justyna" Elizy Orzeszkowej w reż. Marka Okopińskiego (22 grudnia 1974), „Krystyna" Augusta Strindberga w reż. Ryszarda Majora (21 czerwca 1980), „Don Carlos" Friedricha Schillera w reż. Ryszarda Bugajskiego (30 sierpnia 1981), „Sylwia Wacława Bilińskiego w reż. Ryszarda Bera (21 września 1987), „O cudownym Narodzeniu Pańskim" Leona Schillera w reż. Jana Skotnickiego (4 stycznia 1988), „Morfina" Michaiła Bułhakowa w reż. Krzysztofa Babickiego (21 marca 1988), „Romulus Wielki" Friedricha Dürrenmatta w reż. Mirosława Borka (7 października 1991), „Jaskinia filozofów" Zbigniewa Herberta w reż. Stefana Chazbijewicza (10 stycznia 1996), „Legenda o świętym Wojciechu" Krzysztofa Zaleskiego w reż. Krzysztofa Zaleskiego (20 kwietnia 1997), „Duże i małe" Botho Straussa w reż. Piotra Łazarkiewicza (19 listopada 1998) oraz „Inka 1946" Wojciecha Tomczyka w reż. Natalii Korynckiej-Gruz (22 stycznia 2007).

Od słuchowiska „Niestety, pomyłka" Lucille Fletcher i Allana Ullmana w reż. Jana Bołgatego, którego premiera odbyła się 6 maja 1960, obecny był także w Teatrze Polskiego Radia, gdzie zagrał w ok. 25 sluchowiskach np.: „Dusza gazety" Witolda Zechentera w reż. Zbigniewa Kopalki (19 września 1971), „Rejs na dno piekła" Jana de Hartoga Kazimierza Radowicza (24 maja 1972), „Pogodna sierpniowa niedziela" Kazimierza Radowicza w reż. Macieja Prusa (17 maja 1981), „Ekspedycja" Stanisława Dejczera w reż. Stanisława Dejczera (1 sierpnia 1981), „Wyjazd" Pawła Huelle w reż. Andrzeja Piszczatowskiego (18 sierpnia 2000), „Rozstrzelana warta honorowa" Władysława Zawistowskiego w reż. Henryka Rozena (26 grudnia 2008).

W latach 50-tych występował w gdańskim kabarecie "Rudy Kot".

Od początku swojej artystycznej kariery był nieprzerwanie związany z gdańskim Teatrem Wybrzeże, gdzie pełnił również funkcję dyrektora artystycznego i dyrektora naczelnego (1988–1993). Był członkiem organizacji zawodowych, wchodził w skład Prezydium Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatralnych i Filmowych-Związku Artystów Scen Polskich (SPATiF-ZASP), potem Zarządu Głównego ZASP. W 1985 został uhonorowany tytułem członka zasłużonego ZASP.

Był członkiem Komitetu Centralnego PZPR oraz „Solidarności". W wyborach parlamentarnych w 1997 kandydował bez powodzenia do Sejmu z listy Krajowej Partii Emerytów i Rencistów.

W 2005 obchodził jubileusz 50-lecia pracy scenicznej. Wystąpił w ponad 100 filmach i produkcjach telewizyjnych.

Uprawiał również sport – w 1953 z drużyną ŁKS Łódź zdobył mistrzostwo Polski w koszykówce.

Ojciec córki Doroty, aktorów Igora Michalskiego i Jerzego Michalskiego, dziadek aktorki Katarzyny Michalskiej.

Zmarł po długiej chorobie. Pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku.

Nagrody i odznaczenia:

1965 - Order Stańczyka
1967 - Honorowa Odznaka za zasługi dla m. Gdańska
1969 - Toruń - XI FTPP - wyróżnienie za rolę Kuchmistrza w przefdstawieniu "Tragedia o bogaczu i Łazarzu" Anonima w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1970 - Medal 25 r.wyzwolenia Gdańska
1971 - Srebrny Krzyż Zasługi
1971 - Odznaka Specjalna ORMO
1972 - Nagroda im.Iwo Galla
1973 - Toruń - XV FTPP - wyróżnienie za rolę Wioślarza w "Helenie" Eurypidesa w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1974 - List Gratulacyjny I sekretarza KC PZPR
1975 - Toruń - XVII FTPP - wyróżnienie za rolę Sadybana w "Kondukcie" Bohdana Drozdowskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1975 - Medal 30-lecia PRL
1975 - Zasłużony Działacz Kultury
1976 - Srebrna Odznaka za zasługi dla Związków Zawodowych
1976 - Krzyż Kawalerski OOP
1976 - Medal prezydenta Gdańska
1981 - Toruń - XXIII FTPP - nagroda za rolę Dantona w przedstawieniu "Sprawa Dantona" Stanisławy Przybyszewskiej w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1981 - Gdańsk - nagroda teatralna wojewody za rolę Dantona w "Sprawie Dantona" Stanisławy Przybyszewskiej w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1983 - Nagroda prezydenta Gdańska za całokształt pracy twórczej, aktorskiej i artystycznej, ze szczególnym uwzględnienie koncepcji "Teatru Wybrzeża" w latach 1982-83
1984 - Medal 40-lecia PRL
1984 - Wrocław - XXIV FPSW - nagroda za rolę Ojca w przedstawieniu "Pułapka" Tadeusza Różewicza w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1985 - Nagroda Komitetu d/s PRiTV - zespołowa - dla twórców serialu "Popielec"
1985 - Złoty Ekran za rolę Półpanka w serialu "Popielec"
1987 - Gdańsk - nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za role w przedstawieniach "Pułapka" Tadeusza Różewicza, "Wiśniowy sad" Antoniego Czechowa, "Irydion" Zygmunta Krasińskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
1987 - Nagroda "Głosu Wybrzeża"
1987 - Nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia za osiągnięcia aktorskie w teatrze, filmie i telewizji
1987 - Nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia za osiągnięcia aktorskie w teatrze, filmie i telewizji
1988 - Gdańsk - Nagroda Teatralna wojewody gdańskiego za tytułową rolę w "Wallensteinie" Fryderyka Schillera w Teatrze Wybrzeże Gdańsk
1993 - Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki
2002 - Nagroda Prezydenta Gdańska
2002 - Gdańsk - Medal Wojewody Pomorskiego za wybitne osiągnięcia artystyczne z okazji 70 rocznicy urodzin
2005 - Gdańsk - nagroda prezydenta miasta w dziedzinie kultury z okazji 50-lecia pracy artystycznej
2007 - Złoty Medal - Zasłużony Kulturze Gloria Artis
2009 - Gdańsk - Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego - Mały gryf
- Odznaka PCK IV klasy
- Odznaka Honorowa Zasłużonego dla Ziemi Gdańskiej

Źródło: E-teatr, FilmPolski, Wikipedia

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
3 września 2018

Książka tygodnia

Aktorki. Odkrycia
Społeczny Instytut Wydawniczy Znak
Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia