"Teatrologia po przejściach" w Instytutcie Teatralnym

wykład Eriki Fischer - Lichte

Lektura "Teatru i teatrologii" prowokuje do dyskusji, której sedno stanowi pytanie: jak możliwa jest i jak może wyglądać uniwersytecka teatrologia w XXI wieku?

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza 8 kwietnia o g. 18 na wykład Eriki Fischer-Lichte "Teatrologia po przejściach. Jak uczyć o teatrze? Po co go studiować?" oraz debatę z udziałem Wojciecha Dudzika, Joanny Krakowskiej i Tomasza Kubikowskiego. Prowadzenie: Małgorzata Sugiera.

Kilka miesięcy temu ukazał się po polsku podręcznik niemieckiej badaczki teatru i przedstawień Eriki Fischer-Lichte "Teatr i teatrologia. Podstawowe pytania", przetłumaczony i opatrzony wstępem przez Małgorzatę Sugierę i Mateusza Borowskiego (UJ). Autorka, znana w Polsce przede wszystkim z pracy "Estetyka performatywności", podejmuje w nim rozważania o najważniejszych problemach i kierunkach wiedzy o teatrze, proponując swoistą reaktywację dziedziny, następującą po kolejnych zmieniających jej oblicze zwrotach, na czele z kulturowym i performatywnym. Lektura "Teatru i teatrologii" prowokuje do dyskusji, której sedno stanowi pytanie: jak możliwa jest i jak może wyglądać uniwersytecka teatrologia w XXI wieku? Jego postawienie wydaje nam się szczególnie ważne dziś w Polsce, w momencie poszukiwania nowych modeli nauczania o teatrze.

W pierwszej części spotkania Erika Fischer-Lichte wygłosi wykład w języku polskim zatytułowany "Teatrologia - czym jest i po co ją studiować?" Autorka nawiązuje do tytułu wykładu, który w 1789 roku wygłosił Friedrich Schiller, kiedy obejmował katedrę historii powszechnej na uniwersytecie w Jenie. Schiller pytał o istotę historii świata, zaś sens jej studiowania widział w tym, że jak żadna inna wiedza pomaga w doskonaleniu natury ludzkiej. Podobne pytanie można postawić dziś w odniesieniu do wiedzy o teatrze.

Pierwsza część wykładu podejmuje kwestię istoty teatrologii jako wiedzy, która powstała na początku XX wieku w związku z radykalną zmianą koncepcji teatru. Pomyślana jako wiedza o przedstawieniach (artystycznych), dziś chciałaby zajmować się ich wszystkimi rodzajami. Tymczasem rozsądek nakazuje zawęzić obszar badań do trzech podstawowych dziedzin: teorii teatru, analizy przedstawienia i historii teatru. Każda nieco inaczej definiuje teatr i wymaga innego podejścia metodologicznego, odmiennie też skorzystać może na poszerzeniu obszaru badań o innego typu przedstawienia (performanse), co pokazują wybrane przykłady.

Druga część wykładu przekonuje, że węższa definicja teatrologii jako dziedziny badań i nauczania, zwiększa jedynie jej operacyjność. Precyzyjnie zdefiniowane przedstawienie staje się wtedy miejscem refleksji nad jednostką i społeczeństwem, doskonalszym od innych, bo umożliwiającym doświadczenie "tu i teraz". Dlatego też wiedza o teatrze pozwala nie tylko zgłębiać tajniki jednej ze sztuk pięknych, lecz także umożliwia bezpośredni wgląd w to, czym jest theatrum vitae humanae.

***

Erika Fischer-Lichte kieruje pracami centrum badań Verflechtungen von Theaterkulturen (2008) na Freie Universität w Berlinie oraz studium doktoranckiego InterArt (2006). Wykładała gościnnie w Stanach Zjednoczonych, Rosji, Indiach, Japonii, Chinach i Norwegii. W latach 1995-1997 była przewodniczącą International Federation for Theatre Research. Opublikowała wiele tłumaczonych na języki obce monografii z dziedziny estetyki, historii i teorii teatru, które podejmują problemy z zakresu semiotyki, badań performatycznych, teatru współczesnego i dialogu kultur w teatrze. Do tej pory ukazała się po polsku jej "Estetyka performatywności" (Księgarnia Akademicka, 2004).

(-)
Materiał Organizatora
5 kwietnia 2013

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...