Trudna ryba

"Iwona, księżniczka Burgunda" - reż. Agnieszka Glińska - Teatr Narodowy w Warszawie

Iwona leży na wznak w parku nieopodal pałacu. Obok, na kocyku, przysiadły jej ciotki z termosikiem i czymś do pogryzania. W okolicy kręci się Żebrak. Za chwilę przedefilują obok Najjaśniejszy Pan i Najjaśniejsza Pani, aby się pobratać z ludem. Robią to rutynowo, acz z niechęcią - taka praca.

Ciotki mają Iwonie za złe, że niezaradna, że odstręcza, że do niczego. Podobnie kompani księcia, gotowi ją poniżać i ośmieszać. Ale książę Filip ma kaprys - i tak Iwona trafia w świat niedostępny, tego jednego procenta, do którego wszystko należy i od którego wszystko zależy. Tak to pomyślał Gombrowicz, a Glińska wyostrzyła, nadając jego tragikomedii rysy społecznego pamfletu.

Spektakl idzie jak po sznurku, w zaplanowanym nerwowym tempie. Najpierw wszyscy panują nad maską, trzymają fason, ale kiedy lody puszczają, a Król (Jerzy Radziwiłowicz) i Królowa (Ewa Konstancja Bułhak) ujawniają niezbyt czystą podszewkę, destrukcja jest już przesądzona. Sprawca tego zamieszania, Filip (Paweł Paprocki), okazuje się buntownikiem, a Szambelan (Marcin Hycnar) strażnikiem starych czasów. W przedstawieniu Glińskiej zwracają uwagę popisowe solówki i mistrzowsko rozegrane sceny zbiorowe w amfiladowym labiryncie pałacowych zakamarków. Kluczowa pozostaje postać Iwony zagrana przez debiutującą Martynę Krzysztofik. Jest dziewczyną, na której twarzy maluje się sto nieszczęść, ma w sobie jakąś siłę, tężyznę, determinację. Gorzki to spektakl, z drugiej strony niepozbawiony sekwencji nieodparcie śmiesznych, balansujący na granicy pastiszu, melodramatu i satyry.

Tomasz Miłkowski
Przegląd
13 listopada 2014

Książka tygodnia

Kantor Nie/Obecność
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Katarzyna Fazan

Trailer tygodnia

Tristan i Izolda
Ralf Pleger
Od 22 maja na platformie OperaVision ...