Wielka Polska na co dzień

"Biała siła, czarna pamięć" - reż. Piotr Ratajczak - Teatr Dramatyczny w Białymstoku

Premiera spektaklu o białostockim ruchu neonazistowskim podobnie jak reportażowa książka, na której został oparty, wywołała w Białymstoku protesty organizacji narodowych i katolickich, pojawiły się - ze strony radnych PiS - próby cenzury.

Padło dużo słów o szkalowaniu dobrego imienia miasta. A potem ulicami miasta przemaszerowały bojówki ONR, krzycząc hasła antyimigranckie, w białostockiej katedrze wysłuchały mszy z kazaniem o podobnej wymowie, wieczorem poszły na koncert z piosenkami o tytułach takich, jak "Biała kurwa czarnucha", zorganizowany w klubie należącym do Politechniki Białostockiej. Wcześniej mailowo poinformowała ona swoich zagranicznych studentów, że tego dnia dla własnego bezpieczeństwa powinni zostać w akademikach.

Ratajczak i dramaturg Piotr Rowicki portretują rzeczywistość - pewnie nie tylko białostocką - za pomocą serii scenek, dramatycznych i absurdalnych, układających się w obraz świata, w którym dobrze czują się tylko biali katolicy, wszelka odmienność jest zwalczana, multikulturowa przeszłość miasta i otwartość są traktowane jedynie jako wabik na środki z Unii Europejskiej, a zblatowanie nazywane wspólnotą. Z niebezpiecznie zbitego i agresywnego tłumku wyłaniają się bohaterowie kolejnych scenek, m.in. prokurator, który w swastyce zobaczył staroindyjski symbol szczęścia, żona Hindusa, której mieszkanie podpalili nieznani sprawcy, a policja odmówiła wszczęcia dochodzenia, działacz społeczny, który bezskutecznie próbuje zorganizować festiwal filmów LGBT, katolicka naukowiec zafascynowana cudami i gwiazdor disco polo, porywający tłumy na "Pierwszą brygadę" w wersji remizowej. Ci sami aktorzy w ostatniej scenie staną się duchami żydowskich mieszkańców, upominającymi się o prawdziwą pamięć: "Łączy nas nić, jeśli ją zerwiecie - zostanie miasto kaleka". Zawieszone nad pustą sceną białe wiatraczki, kręcąc się, wyglądają jak swastyki; wiatr, który robią, wywołuje ciarki na plecach.

Biała siła, czarna pamięć, według Marcina Kąckiego, reż. Piotr Ratajczak, Teatr Dramatyczny w Białymstoku

Aneta Kyzioł
Polityka
28 kwietnia 2016

Książka tygodnia

Wybór poezji
Wydawnictwo Ossolineum
Zbigniew Herbert

Trailer tygodnia

5. Międzynarodowy Fest...
Adolf Weltschek
W tegorocznym programie znalazło się ...