Włodzisław Ziembiński (1892 - 1966)

Aktor filmowy, teatralny, telewizyjny, reżyser teatralny.

Urodził się 11 lutego 1892 w Korytowie. Zmarł 15 września 1966 w Poznaniu.


Właściwie Władysław Ziembiński. Po uzyskaniu matury w gimnazjum w Rzeszowie studiował w krakowskiej Akademii Handlowej oraz historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studia na UJ przerwał. Następnie był słuchaczem warsz. Szkoły Aplikacyjnej, którą ukończył w 1912.

Według Andrzeja Sikorskiego debiutował w 1912 w Lublinie. Jednak debiutem udokumentowanym jest data 28 czerwca 1913, kiedy zagrał w Teatrze Polskim w Warszawie rolę Ateńczyka w spektaklu „Gromiwoja" Arystofanesa w reż. Aleksandra Zelwerowicza. Zagrał tam w kilku interesujących spektaklach m. in. w „Kajus Cezar Kaligula" Karola Huberta Rostworowskiego (Paulus Arruntius) w reż. Ludwika Solskiego (11 grudnia 1917), „Judasz z Kariothu" Karola Huberta Rostworowskiego (Filip) w reż. Ludwika Solskiego (12 marca 1918), „Wielki Don Juan" Freda i Fanny Hattonów (Faruald) w reż. Karola Borowskiego (15 maja 1923) czy „Beverley" Georgesa Berra i Louisa Verneuila (Harry Maitland) w reż. Aleksandra Zelwerowicza (21 lipca 1923). W latach 1928 – 1932 wystąpił w Teatrze Miejskim w Łodzi, W Teatrze Ateneum w Warszawie i w Teatrze Miejskim Kameralnym w Częstochowie.

Od 1935 – 1937 pracował w prywatnym Teatrze Marii Malickiej przy ul. Karowej w Warszawie, gdzie zagrał m. in. w spektaklu „Maria Stuart" Juliusza Słowackiego (Rizio) w reż. Zbyszka Sawana (4 października 1937), a następnie przeniósł się do warszawskiego Teatru Kameralnego, w którym wystąpił w kilku spektaklach np. „Dom wariatów" Wilhelma Jacoby'ego, Karola Laufsa w reż. Emila Chaberskiego (21 grudnia 1938) i „Expose pani ministrowej" Juliana Krzewińskiego w reż. Karola Adwentowicza (13 maja 1939).

Podczas II wojny świat. przebywał w Warszawie, pracował w barze "Znachor".

W 1944 znalazł się w Zakopanem i tam w początkach 1945 brał udział w wystawieniu "Moralności pani Dulskiej". Od marca 1945 występował w Teatrze Miejskim (Śląskim) w Katowicach, gdzie zagrał m. in. w spektaklu „Zieleni się zboże" Emlyna Williamsa (Dziedzic) w reż. Wilama Horzycy (30 maja 1945). W sezonie 1945/46 grał i reżyserował w Teatrze Miejskim w Sosnowcu np.: " Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej (26 czerwca 1945) i „Szklanka wody" Eugène'a Scribe'a (14 lutego 1946).
W 1946 roku został zaangażowany do Teatrów Miejskich w Krakowie pozostając tam do 1949 roku. W latach 1947–1950 w Krakowie i Łodzi wykładał w szkołach aktorskich oraz grał wspólnie z żoną w Teatrze Powszechnym w sezonie 1949/1950. W 1950 roku, w Kaliszu, objął kierownictwo artystyczne Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego. W 1951 roku przeprowadził się do Poznania tworząc tam znakomite kreacje aktorskie i występując razem np. w „Głupim Jakubie" Tadeusza Rittnera, „Rozbitkach" Józefa Blizińskiego, „Skandalu" w Hellbergu Jerzego Broszkiewicza. Był jednym z najwybitniejszych aktorów scen poznańskich w latach 1953–1965. Stworzył świetne kreacje, zwłaszcza w Głupim Jakubie i Śmierci komiwojażera Arthura Millera oraz zagrał główną rolę w filmie Stanisława Lenartowicza „Zimowy zmierzch" (1956).

Jako reżyser wystawił w dwudziestoleciu międzywojennym m.in. "Dardamelle", "Codziennie o piątej"; po wojnie zaś "Marię Stuart" J. Słowackiego, "Żeglarza", "Głupiego Jakuba", "Krotofilę o mistrzu Pathelin", "Skąpca", "Dom Bernardy Alba", "Pierwszy dzień wolności", "Skandal w Hellbergu".

Zadebiutował przed wojną w filmie „Ułan księcia Józefa" w reż. Konrada Toma (1937), następnie m. in. „Podhale w ogniu" w reż. Jana Batorego i Henryka Hechtkopfa (1955), „Wolne miasto" w reż. Stanisława Różewicza (1958) i „Pamiętnik pani Hanki" w reż. Stanisława Lenartowicza (1963).

Teatr Telewizji zaprosił go do realizacji spektaklu „Jutro" Josepha Conrada w reż. Romana Sykały (25 stycznia 1958) i „Głupi Jakub" Tadeusza Rittnera w reż. Ireneusza Kanickiego (25 października 1963).

Działał również w Teatrze Polskiego Radia np. jako reżyser w spektaklach „Sąd rozwodowy" Miguela de Cervantesa (7 grudnia 1954), „Fałszywy Viskańczyk" Miguela de Cervantesa (4 stycznia 1955) oraz jako aktor w „Krzyżu i jaszczurce" Heleny Bychowskiej i Tadeusza Petrykowskiego w reż. Henryka Drygalskiego (5 sierpnia 1955).

Był synem ziemianina, Izydora Zygmunta Ziembińskiego i Marii z Wątróbskich. Mężem Pelagii Relewicz-Ziembińskiej z domu Dopierała. Ślub 26 czerwca 1920 w Krakowie. Również w Poznaniu, 12 sierpnia 1972 zmarła jego żona. Oboje są pochowani na cmentarzu Junikowskim. Mieli syna Juliana.

Źródła: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego, FilmPolski, Wikipedia, E-teatr.

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
11 lutego 2020

Książka tygodnia

Tajemnicze dziecko
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann)

Trailer tygodnia

Malta Festival Poznań ...
Michał Merczyński
Dziś ogłaszamy kolejne wydarzenia, kt...