Wojciech Rajewski (1914 - 1980)

Aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy.

Urodził się 27 stycznia 1914 w Warszawie, zmarł 18 listopada 1980 w Konstancinie-Jeziornie.

Był synem Zygmunta Rajewskiego i Elżbiety z Grunwasserów, mężem - Urszuli Gryglewskiej. Wielokrotnie żonaty; ostatnią jego żoną była Barbara Wiesława Szczerba.

W 1932 ukończył gimnazjum w Warszawie i rozpoczął tu działalność aktorską na scenach związanych z lewicą i awangardą literacką takich, jak: kabaret Czerwona Latarnia (1932-34), Teatr Comoedia (sez. 1934/35), Teatr Eksperymentalny (1934-36), teatr Cricot, działający w listopadzie 1938 w Kawiarni Plastyków w Instytucie Propagandy Sztuki. W sez. 1938/39 należał do zespołu Teatru Lalek Baj w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej grał w Teatrze Małych Form Miniatury w Białymstoku. Następnie przez dziesięć miesięcy był w Armii Czerwonej. Potem występował w teatrze lalkowym w Grodnie oraz w rosyjskim teatrze dramatycznym (ewakuowani aktorzy leningradzcy) w Bałaszowie k. Saratowa (1942-46). Po powrocie do Polski grał w Teatrze Groteska w Krakowie (1946-47), Teatrze Młodego Widza we Wrocławiu (1947-50) i Teatrze Dramatycznym w Świdnicy (1950). Eksternistyczny egzamin aktorski zdał w 1950. Następnie pracował w Teatrze Powszechnym w Łodzi (1951-52), w Teatrze Domu Wojska Polskiego (1952-55) i Teatrze Syrena (sez. 1955/56) w Warszawie, w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie (1956-58) i ponownie w Warszawie: w Teatrze Współczesnym (sez. 1958/59), Teatrze Powszechnym (1959-61), Teatrze Ateneum (sez. 1961/62), Teatrze Powszechnym (1962-64), Teatrze Komedia (1964-67) i Teatrze Ludowym (1967-74). W sez. 1974/75 występował w Teatrach Dramatycznych w Szczecinie, a w 1975-77 w Teatrze Nowym w Poznaniu. Powrócił do Warszawy i w sez. 1977/78 należał do zespołu Teatru na Targówku. W sez. 1978/79 był w Teatrze Rozmaitości, a w sez. 1979/80 w Teatrze Polskim (równocześnie grał gościnnie w Teatrze na Targówku i w Teatrze Ochoty).

Miał charakterystyczne warunki zewnętrzne, które umiejętnie wykorzystywał. Po występach Teatru Ludowego z Nowej Huty we Włoszech w prasie włoskiej pisano o jego roli Truffaldina w "Słudze dwóch panów": "Doskonały aktor i akrobata, bardzo błyskotliwy, clown maleńki, niezwykle ruchliwy, szlachetny i złośliwy zarazem, był niezwykłym zjawiskiem". Blisko dwadzieścia lat później Z. Sośnicki tak scharakteryzował rolę Peachuma ("Opera za trzy grosze"): "pozornie dobroduszny, a w rzeczywistości twardy, bezwzględny wyzyskiwacz, pozbawiony wszelkich skrupułów w zaspokajaniu swej chciwości", "wszystko w nim kazało się domyślać, że jest nie tylko przebiegły i przewidujący, ale również krwiożerczy i groźny".

Inne ważne role: Gamoń ("Król w kraju rozkoszy"), Azdak ("Kaukaskie kredowe koło"), Żyd ("Wesele"), Alfred Doolittle ("My Fair Lady"), Jowialski ("Pan Jowialski"), Henryk Jaskrowicz ("Grzech"), Hugon Blaschke ("Dziesięć paradoksów prokuratora Kempnera"). Znany i popularny był też dzięki filmowi; zagrał kilkadziesiąt ról charakterystycznych i komediowych.
Pochowany na Cmentarzu Północnym na Wólce Węglowej w Warszawie.

Nagrody i odznaczenia:
1964 - IV KST - wyróżnienie za rolę Żyda w "Weselu"
1979 - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Źródła: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego, E-teatr, FilmPolski

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
28 stycznia 2020

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia

Roxana Songs
Krystian Lada
Lada wybrał na miejsce nagrania „Roxa...