Zabawa w Raskolnikowa

"Zabójca" - reż. Wojciech Urbański - Teatr Współczesny w Warszawie

Premiera kameralnej sztuki młodego rosyjskiego dramaturga, pisarza, dziennikarza i scenarzysty Aleksandra Molczanowa może prowokować do pytań o związek współczesnych artystów rosyjskich z duchową tradycją przesiąkniętej prawosławiem rosyjskiej kultury. W wielu nowych rosyjskich filmach związek ten wydaje się oczywisty. Pojawiają się opinie, że gdyby nawet Stalinowi udało się niegdyś zburzyć wszystkie cerkwie i zabić wszystkich duchownych, to Rosjanie mieliby jeszcze Dostojewskiego. Rosyjscy recenzenci sztuki "Zabójca" podkreślali inspirację młodego autora Dostojewskim i rzeczywiście, można się jej doszukiwać.

Bohater spektaklu, student Andrzej, po przegranej w karty zostaje wysłany przez wierzyciela do innego dłużnika w celu odebrania długu lub - w razie oporu - zabicia go. Chłopakowi towarzyszy dziewczyna zleceniodawcy. Podobnie jak w sztukach Iwana Wyrypajewa, w przedstawieniu słuchamy równoległych opowieści, zwierzeń i refleksji bohaterów. Andrzej w pewnym momencie zaczyna bawić się w Raskolnikowa ze "Zbrodni i kary", cały czas roztrząsając, czy wolno mu

zabić człowieka (skądinąd typa spod ciemnej gwiazdy) za niespłacenie długu. Spowiada się Bogu, uciekając do matki przed konfrontacją z grzechem planowanego morderstwa.

Ale "Zabójca", sztuka przesiąknięta czarnym humorem, nie jest parodią czy karykaturą Dostojewskiego. Autor opowiada po prostu historię niedojrzałych duchowo młodych bohaterów, żyjących w zredukowanej moralnie rzeczywistości postkomunistycznej Rosji. A ponieważ zredukowana jest współczesna rzeczywistość rosyjska, to bohaterowie sztuki przypominają miniatury postaci Dostojewskiego. Brak im bowiem skali moralnych dylematów autora "Biesów". Niemniej, krótki spektakl w Teatrze Współczesnym pozwoli widzom na zapoznanie się z aktualnym stanem świadomości rosyjskich artystów.

Mirosław Winiarczyk
Idziemy
1 lutego 2013

Książka tygodnia

Wpadnij, to pogadamy...
Wydawnictwo Universitas
Krzysztof Orzechowski, Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia