Zdzisław Kozień (1924 - 1998)

Aktor teatralny, telewizyjny, filmowy i radiowy.

Urodził się 4 grudnia 1924 w Krakowie. Zmarł 25 marca 1998 w Rzeszowie.

Pracę artystyczną rozpoczął w czasach okupacji jako aktor-amator. W latach 1948-1952 występował w Teatrze Kolejarza w Krakowie. Od 1953 był związany z Teatrem im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Stworzył tam wiele wybitnych kreacji aktorskich, m.in. Cześnika w „Zemście", Majora w „Fantazym", Wojewody w „Mazepie" czy Czepca w „Weselu". W 1955 zdał aktorski egzamin eksternistyczny. W latach 1972-1982 pracował w Teatrze Polskim i Współczesnym we Wrocławiu. Od 1983 ponownie występował w Rzeszowie.

Ma za sobą kilka ról w Teatrze Telewizji. Rozpoczął od spektaklu „Sonata Belzebuba" Stanisława Ignacego Witkiewicza w reż. Stanisława Bielińskiego (premiera 27 listopada 1970), poprzez postać Hoprechta w spektaklu „Kapitan z Koepenick" Carl Zuckmayera w reż. Wiesława Wodeckiego (premiera 18 grudnia 1978) po „Aplikanta" Jeana Pierra Conty (Samber) w reżyserii Marka Gracza (premiera 5 marca 1987).

Wystąpił w wielu filmach fabularnych Zadebiutował rolą Ulka w „Rancho Texas" Józefa Hena i Wadima Berestowskiego w reż. Wadima Berestowskiego (premiera 27 kwietnia 1959). Zagrał także m. in. w filmach: „ Człowiek z marmuru jako ojciec Agnieszki) oraz serialach telewizyjnych (m.in. Królowa Bona jako Zygmunt I Stary). Widzowie zapamiętali jego rolę w popularnym serialu telewizyjnym 07 zgłoś się, w którym zagrał porucznika Antoniego Zubka.

Bywał również zapraszany do Teatru Polskiego Radia. Zagrał w słuchowiskach reżyserowanych m. in. przez Józefa Jachowicza, Jerzego Pleśniarowicza i Jowitę Pieńkiewicz.

Dwukrotnie żonaty. Zmarł w wyniku choroby nowotworowej. Został pochowany na Cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie. W Teatrze im. Wandy Siemaszkowej znajduje się popiersie aktora, a mała scena nosi jego imię.

Nagrody i odznaczenia:
1957 - Rzeszów - nagroda WERN za rolę Czepca w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze im.Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie
1968 - Nagroda Kulturalna Ziemi Rzeszowskiej
1975 - nagroda Towarzystwa Miłośników Wrocławia za rolę epizodyczną w "Księżniczce Turandot"
1976 - San Sebastian - nagroda za rolę w filmie "Skazany" w reż.A.Trzosa-Rastawieckiego
1977 - Złota Iglica
1977 - Kalisz - XVII KST - Nagroda Główna za rolę Bohatera w "Kartotece" Różewicza
1977 - Nagroda wojewody wrocławskiego
1978 - Złota Iglica
1982 - Srebrna Iglica
1982 - Warszawa - nagroda I stopnia (zespołowa) przewodniczącego Komitetu d/s Radia i TV za osiągnięcia aktorskie, a szczególnie za przybliżenie postaci historycznej, Zygmunta Starego, w serialu tv "Królowa Bona"
1989 - Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za wybitne role aktorskie w teatrze i filmie
1994 - Nagroda miasta Rzeszowa

Źródło: FilmPolski, Wikipedia, E-teatr

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
6 grudnia 2017

Książka tygodnia

Aktorki. Odkrycia
Społeczny Instytut Wydawniczy Znak
Łukasz Maciejewski

Trailer tygodnia