Józef Szajna

Malarz, scenograf, reżyser, wykładowca akademicki.
Józef Szajna

Józef Szajna urodził się 13 marca 1922 w Rzeszowie, zmarł 24 czerwca 2008 w Warszawie. Profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Urodził się w spolonizowanej od kilku stuleci rodzinie włoskiego lub niemieckiego pochodzenia, jako jeden z trzech synów kolejowego maszynisty Juliana Szajny i jego żony Karoliny z Pieniążków.
W okresie okupacji niemieckiej był uczestnikiem ruchu oporu, działając w Związku Walki Zbrojnej. Aresztowany trafił do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, a później do Buchenwaldu, był więźniem Karnej Kompanii. Przeżycia obozowe znalazły swe odbicie w twórczości. Jego twórczość to technika malarska, połączona z asamblażem i kolażem w której treścią jest zagłada, zniszczenie, przemijanie.
Studiował w krakowskiej ASP, dyplom z grafiki otrzymując w 1952 roku, zaś dyplom ze scenografii w 1953 roku. W latach 1955-1966 był współzałożycielem, dyrektorem, dyrektorem artystycznym Teatru Ludowego w Krakowie, gdzie jego twórczość plastyczna w wyraźny sposób wpływała na kształt przedstawień (m.in. Rewizor M. Gogola, Księżniczka Turandot C. Gozziego, Myszy i ludzie wg J. Steinbecka, Dziady A. Mickiewicza). W roku 1972 roku założył Warszawskie Centrum Sztuki „Studio”. Opracował scenografię i reżyserował wiele przedstawień teatralnych w kraju i zagranicą. Jego prace były i są wystawiane w wielu miastach Polski i na licznych wystawach światowych. Współpracował z teatrami w Anglii, Holandii, Niemczech, Izraelu, Egipcie, Turcji, Portugalii i Hiszpanii.
Był członkiem międzynarodowych stowarzyszeń artystów, członkiem włoskiej Akademii Sztuki i Pracy, przewodniczącym Stowarzyszenia Kultury Europejskiej, honorowym członkiem Association Internationale des Arts Plastiques, oraz członkiem Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W 50 rocznicę wyzwolenia Auschwitz koordynował pracami nad wystawą stanowiącą hołd dla ofiar nazizmu. W latach 1988-1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Został pochowany 30 czerwca na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Otrzymał liczne medale i nagrody, m.in. Nagrodę miasta Krakowa i Warszawy, nagrodę "Foundation of A. Jurzykowski" (Fundacja Jurzykowskiego) w Nowym Jorku.
Uhonorowany m.in. Krzyżem Komandorskim, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą i 13 marca 1997 postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego "w uznaniu doniosłych zasług dla kultury oraz za wybitne osiągnięcia w twórczości artystycznej" Krzyżem Wielkim (1997) Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Oświęcimskim. W 2005 został odznaczony przez ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Honorowy obywatel Opola. W 1976 roku otrzymał dyplom ministra spraw zagranicznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Stefana Olszowskiego.
Pośmiertnie 6 lipca 2008 odsłonięto odcisk jego dłoni w brązie na Bursztynowej Promenadzie Gwiazd w Gdańsku.

rk
Źródło: Wikipedia

powiązane artykuły:
Józef Szajna (1922 - 2008) - Malarz, scenograf, reżyser, wykładowca akademicki. Profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.24.06.2020 Józef Szajna - Malarz, scenograf, reżyser, twórca nowatorskich przedstawień teatralnych, główny reprezentant nurtu zwanego teatrem narracji plastycznej.13.03.2017 Szajna Galeria - Pomysł na Szajna Galerię – Sfera Poszukiwania Sztuki30.11.2016 Aktywność odbiorcy w remiksie - Józef Szajna. Kanon i remix przestrzeni polskiego teatru XX i XXI w.09.11.2016 Spektakle - 6. Źródła pamięci. Grotowski - Kantor - Szajna09.11.2016 Spuścizna wielkiej trójki 09.11.2016 Grotowski, Kantor i Szajna wciąż inspirują - 6. Źródła pamięci. Grotowski - Kantor - Szajna10.10.2016 Apokalipsa z autopsji24.01.2015 Program - 4. Źródła Pamięci. Grotowski - Kantor - Szajna - 201413.09.2014 Zaginione spodnie - Odnalazły się zaginione spodnie Józefa Szajny z obozu Buchenwald04.07.2014 W Rzeszowie - 90 urodziny Szajny16.03.2012 W Rzeszowie - o Grotowskim, Kantorze i Szajnie20.08.2011 Józef Szajna - twórca osobny26.06.2010 Obchody 88. rocznicy urodzin Józefa Szajny16.03.2010 Pamięci Józefa Szajny13.03.2010 Słowa zamieniał w obraz13.03.2010 Marzec w Siemaszkowej - rzeszowski teatr szykuje dla widzów wiele wspaniałych chwil 26.02.2010 Józef Szajna - post mortem 08.09.2009 Pomniki grubo ciosane 03.08.2009 "Przejście 2001" nareszcie w ładnej oprawie 04.07.2009 Tczew. Festiwal Zdarzenia imieniem Szajny 04.07.2009 Szajna - sztuka życia zrekonstruowana 24.04.2009 Nowa książka o Szajnie 15.04.2009 Opowieść o tym, jak znaleźć siłę 11.04.2009 Całuny Mistrzów 04.02.2009 Trzeba umrzeć, żeby stać się w Polsce naprawdę sławnym 26.08.2008 "Epitafium" Józefa Szajny 09.08.2008 Rzeszów uczci Szajnę 24.07.2008 Spotkanie i pożegnanie 03.07.2008 Pożegnaliśmy Józefa Szajnę - mistrza wielu pokoleń 01.07.2008 Świat zdegradowany 26.06.2008 Świat według Józefa Szajny 25.06.2008 Odszedł obrońca ludzkiej godności 25.06.2008 Odszedł Józef Szajna 25.06.2008 Obrazy czerpiące z arcydzieł słowa 25.06.2008 Los dał mu dwa życia 25.06.2008 Józef Szajna w galerii Refektarz 25.06.2008 Zmarł Józef Szajna 24.06.2008 Tytuł doktora honoris causa dla Józefa Szajny 06.06.2007

Książka tygodnia

Tajemnicze dziecko
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann)

Trailer tygodnia

Miłość do trzech pomar...
Zbigniew Głowacki